Köşe Yazıları

Zihinden dış dünyaya: Doğada kategoriler var mı?

Bir kurtla köpeği, bir gezegenle asteroidi, canlıyla cansızı ayırıyoruz. Peki bu ‘sınırlar’ doğanın içinde zaten var mı, yoksa dünyayı anlayabilmek için çizgileri biz mi çekiyoruz?

Köşe Yazıları

Dahiler ve komplolar

Bilime güvenen bir insanın komplo teorilerine inanması tuhaf görünebilir. Bir tarafta kanıt, deney, hakem değerlendirmesi ve tekrara dayanan süreç varken diğer tarafsa genellikle “herkes yanılıyor, gerçeği yalnızca ben görüyorum” iddiasından ibaret.

Köşe Yazıları

Görünenin arkasında: Bilimin temeli nedir?

Bilim dünyayı ölçüyor, modelliyor ve açıklıyor. Peki ölçmeye başlamadan önce neyi “dünya” olarak kabul ediyoruz? Husserl’in fenomenolojisi, bilimin unuttuğu bu ilk karşılaşmaya geri dönmeyi öneriyor.

Köşe Yazıları

Hiçlikten evrene: Boşluk gerçekten boş mu?

Antik filozoflar boşluğun mümkün olup olmadığını tartıştı; modern fizik vakumun mutlak hiçlik olmadığını gösterdi. Peki hiçbir şeyin olmadığı bir yer gerçekten mümkün mü?

Köşe Yazıları

Doğuştan deneyime: Zihin gerçekten boş mu?

Locke zihnin tabula rasa olduğunu söylemişti. Yeni araştırmalarsa yenidoğanların beyninde doğumdan önce şekillenmeye başlayan görsel yollar olduğunu söylüyor. Peki gerçek hangisi?

Köşe Yazıları

Kalpten dünyaya: Duygular sadece içimizde mi yaşanır?

Duyguları çoğu zaman kalbimizin hızlanması, boğazımızın düğümlenmesi ya da içimize çöken bir ağırlık gibi düşünürüz. Oysa duygular dünyanın bize nasıl göründüğünü değiştirir.

Köşe Yazıları

Bilim laboratuvarda kalmasın diye…

“Kime inanacağımızı şaşırdık” diyor insanlar haliyle. Bilim insanları mı bir yerde hata yapıyor, yoksa biz haberciler mi bilimin nasıl işlediğini anlatmakta başarısız oluyoruz?

Köşe Yazıları

Kayıp zamandan sinir izlerine: Geçmişi nasıl hatırlarız?

Üniversite okumak için ayrıldığınız evdeki odanızı düşünün. Duvarlardaki posterler sökülmüş, çalışma masası kaldırılmış, yatağınız başka bir yere taşınmış... Oda artık çamaşırların kurutulduğu, ütü masasının açıldığı...

Köşe Yazıları

Tenin ötesinde: Beden nerede biter?

Theseus’un gemisinden protez organlara, nakil organlardan avatarlara uzanan çizgide beden, derimizle çevrili sabit bir bütünlük olmaktan çıkar. Parçaları değişen bir beden ne zaman “benim” olur?

Köşe Yazıları

Zenon vs. Einstein: Zaman gerçekten akıyor mu?

Saatler zamanı ölçüyor, bellek geçmişi yeniden kuruyor, fizik ise görelilik diyor. Peki, zaman evrende akan bir gerçeklik mi, yoksa değişimi anlamlandırma biçimimiz mi?

Köşe Yazıları

İnsandan robota: Her şeyin ölçüsü kim?

Protogoras’ın sözü hala geçerli olabilir. İnsana benzeyen robotlardan algoritmalara uzanan çizgide insan, hem dünyayı ölçen hem de ölçülene dönüşüyor.

123 3 Sayfanın 2. Sayfası

Popüler İçerikler

Fizik

Yeni fizik deneylerinin yolu açılıyor: Uzay istasyonunda düşük sıcaklık rekoru kırıldı

Çinli bilim insanları, Tiangong uzay istasyonunda 9,7 pikokelvinlik eşdeğer sıcaklığa ulaşarak rekor kırdı. Önceki rekordan dört kat daha düşük olan bu değer, uzayda kuantum fiziği deneylerinin yolunu açıyor.

Devamını Oku

Nasıl

Mars’ta yanardağ aktivitesine dair yeni ipuçları

ESA’nın ExoMars yörünge aracı, Mars’taki Alba Mons yanardağı yamaçlarındaki yarıklardan sızan hidrojen klorür gazını saptadı. Bulgular, gezegenin jeolojik açıdan ölü değil, uykuda olabileceğine dair yeni kanıtlar sunuyor.

Devamını Oku

Nasıl

Lise öğrencisinin hedefi Ay ve Mars’ta araştırma üssü kurmak

Özel haber: Siirt’te lise öğrencisi Onur Çakır, Nevşehir'deki tarihi Derinkuyu Yeraltı Şehri'nden ilham alarak geliştirdiği Neo-Derinkuyu projesiyle Ay ve Mars'ta yeraltı araştırma kompleksleri kurmayı hedefliyor.

Devamını Oku

Astronomi

Rubin Gözlemevi, Güneş Sistemi’ndeki ilk cüce gezegen adayını keşfetti

Neptün ötesinde, yaklaşık bin kilometre çapında olduğu tahmin edilen buzlu cisim “2026 ED138” doğrulanırsa cüce gezegenler listesine eklenebilir.

Devamını Oku

Nasıl

Fergani’nin altıncı uydusu FRG-100D4 başarıyla yörüngesine yerleşti

Fergani Uzay'ın tamamen milli imkanlarla geliştirdiği haberleşme ve navigasyon yetenekleriyle donatılan 160 kilogram ağırlığındaki yeni nesil milli uydu göreve başladı.

Devamını Oku