Bilim insanları hakkındaki çocuk kitapları motivasyonu düşürüyor

Araştırmacılar, bilim insanları hakkındaki çocuk kitaplarının motivasyon kaybına yol açtığını ve toplumsal stereotipleri yanlış şekillendirdiğini öne sürüyor.

Dünyada konuşulan dillerin sayısı azaldı 

Araştırmacılar, tarihin en yüksek dil çeşitliliğine M.Ö. 1.000 ile M.S. 1.000 yılları arasında ulaşıldığını ve o dönemden bu yana küresel dil sayısında sert bir düşüş yaşandığını ortaya koydu.

Pankreas kanserine aşı  

En yüksek ölüm riski bulunduran kanser türlerinden pankreas kanserinin önlenmesi için Johns Hopkins Üniversitesi araştırmacıları yeni bir aşı geliştirdi.  

Hastalar kemoterapi sonrası mobil cihazları kullanmakta zorlanıyor

Kemoterapi sonrası kanserden kurtulan hastaların yüzde 70’i odak, hafıza, görüş ve el becerilerini etkileyen uzun süreli bilişsel bozulmalar yaşadıklarını bildiriyor.

Haftanın Öne Çıkanları

Kırmızı süperdev Betelgeuse’un yoldaşı görüntülendi

Betelgeuse, gökbilimcilerin Şili'deki Çok Büyük Teleskop'u (VLT) kullanarak yaptığı gözlemler sonucunda sanılanın aksine yalnız olmadığını kanıtladı.

Türk matematikçi 140 yıllık matematik problemini sarstı

Matematikçi Levent Alpöge, 140 yıllık Jacobian varsayımını çürüten basit bir karşı örnek bularak matematikte yapay zekanın keşif gücünü yeniden gündeme taşıdı.

75 yaşındaki dokuyu 31 yaşa döndüren enzim 

Colorado Üniversitesinden araştırmacıların da yer aldığı bir ekip, yaşlanmayla ilişkili inatçı bir protein hasarını tersine çevirebilen enzim geliştirdiklerini öne sürdü. 

OpenAI’a dava: ChatGPT’nin tavsiyesiyle tedavi olmadı, hastalığı ağırlaştı

ABD'de bir kişi, ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI'ın geliştirdiği sohbet robotu ChatGPT'yi, rahatsızlığı hayati tehlike oluşturan bir boyuta gelmeden önce kendisini tedavi almaktan caydırmakla suçlayarak firmadan davacı oldu.

En Son Haberler

Kanser dokularını detaylı inceleyen yazılım geliştirildi 

Tümörleri ve çevrelerindeki hücresel yapıyı tek hücre çözünürlüğünde incelemeyi sağlayan “spatialproteomics” adlı bir yazılım geliştirildi. Lenfoma türlerinin ayırt edilmesini sağlayan yöntem ile analiz süreçleri tek bir çatı altında toplanıyor ve dokular daha detaylı incelenebiliyor.  

Sahte haberlerin panzehiri: Bilim gazeteciliğinde akademik eğitimler

Türkiye'de doğrudan “Bilim Gazeteciliği” adıyla lisans, yüksek lisans ya da doktora programı bulunmuyor. Ancak bu alan üzerinde durarak tezli yüksek lisans, doktora tamamlamak mümkün. Fakat bilim gazeteciliği ya da benzer bir alanda yüksek lisans, doktora yapmak isteyenler için dünyadan örnekler var. 

Erken ameliyat, göz içi enfeksiyonunda daha etkili olabilir 

University College London (UCL) ve Moorfields Göz Hastanesi öncülüğünde yürütülen EVIAN çalışmasına göre göz içi sıvılarının ve dokularının iltihaplanmasıyla oluşan endoftalmi adlı nadir görülen ciddi göz enfeksiyonunda, erken dönemde yapılan vitrektomi ameliyatının antibiyotik tedavisine göre daha iyi sonuç verdiği görüldü. 

İstanbul’da istilacı kuş alarmı 

İstanbul’da sayıları gittikçe artan yeşil papağan, İskender papağanı ve çiğdeci gibi istilacı kuş türleri, yerli türlerle yaşam ve besin rekabetine girerek biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor. Uzmanlar popülasyonların bilimsel yöntemlerle izlenmesi ve kontrol altına alınması gerektiğini belirtiyor.  

Fransa yangınlarında ilk kez ateş bulutu görüldü

Fransa’nın güneyinde 1 Temmuz itibarıyla başlayan orman yangınlarında ülkede ilk defa kayıtlara geçen bir ateş bulutu görüldü.

Kayıp maddenin izi galaksilerin çevresindeki dev gaz bulutlarında bulundu

MIT öncülüğündeki araştırma, hızlı radyo patlamalarını kullanarak evrendeki kayıp sıradan maddenin galaksilerin çevresine milyonlarca ışık yılı boyunca yayılan seyrek gaz bulutlarında bulunduğunu gösterdi.

En Çok Okunanlar

Pankreas kanserine aşı  

En yüksek ölüm riski bulunduran kanser türlerinden pankreas kanserinin önlenmesi için Johns Hopkins Üniversitesi araştırmacıları yeni bir aşı geliştirdi.  

Chatbot’lar ruh sağlığını daha da bozabilir 

Yeni bir çalışma yapay zeka sohbet robotlarının günlük kullanımının bireylerin ruh sağlığını kötüye sürüklediğini öne sürüyor. Çalışmaya göre sohbet robotları profesyonel yardım almayı ertelerken güvence ihtiyacından doğan teknoloji bağımlılığını da artırıyor.  

Işık ve ses dalgalarını eş zamanlı yönlendiren optik fiber

Araştırmacılar sıvı dolu bir cam boruyu dondurarak yeni bir optik fiber türü geliştirdi. Işık ve ses dalgaları arasında etkileşim sağlayan teknoloji, standart cam fiberlere kıyasla daha güçlü bir yapı sunabilir.

Türkiye’de ilk: Anne karnındaki bebeğe 6,5 saatlik ameliyat

Hacettepe Üniversitesinde Türkiye'de ilk kez anne karnındaki 26 haftalık bebeğin omuriliğindeki doğumsal açıklık 6,5 saat süren fetoskopik ameliyatla başarıyla onarıldı.

Türk matematikçi 140 yıllık matematik problemini sarstı

Matematikçi Levent Alpöge, 140 yıllık Jacobian varsayımını çürüten basit bir karşı örnek bularak matematikte yapay zekanın keşif gücünü yeniden gündeme taşıdı.

Editörden

Sahte haberlerin panzehiri: Bilim gazeteciliğinde akademik eğitimler

Türkiye'de doğrudan “Bilim Gazeteciliği” adıyla lisans, yüksek lisans ya da doktora programı bulunmuyor. Ancak bu alan üzerinde durarak tezli yüksek lisans, doktora tamamlamak mümkün. Fakat bilim gazeteciliği ya da benzer bir alanda yüksek lisans, doktora yapmak isteyenler için dünyadan örnekler var. 

“Ben de bilim gazetecisi olmak istiyorum” 

Bilim gazeteciliği, dışarıdan bakıldığında yeni keşifleri anlatan, uzay haberleri yazan ya da laboratuvarları gezen keyifli bir meslek gibi görünebilir. Oysa işin en önemli kısmı haber yapmaktan ziyade, doğru soruyu sorabilmek, bilimle bilim olmayanı ayırt edebilmek. Üstelik bunu, bilgi kirliliğinin çok üst düzeyde olduğu bu çağda yapabilmek oldukça güç. 

Kendimizden dünyaya: Bilinç nerede yaşar?

Descartes düşünceyi bedenden ayırdı, fenomenoloji ise bilincin dünyaya her zaman bir bedenle açıldığını hatırlattı. Peki, bedeni denklemden çıkardığımızda geriye hala düşünebilen bir “ben” kalır mı?

Düşünmeyi de kaybedersek? 

Yazmak; insanların en eski çağlardan bu yana sürdürdüğü büyük bir eylem. “Eylem” diyorum çünkü yazmak, yalnızca kelimeleri yan yana dizmek değil; aslında düşünmektir bir bakıma. Tartmaktır, kararsız kalmaktır bazen. Bir cümleyi silip yeniden kurmaktır. Kendini anlamaya çalışmaktır.

Dil mi düşünceden düşünce mi dilden?

Konuşma yetisini kaybeden insanlar akıl yürütmeye devam edebiliyor. Peki bu gerçekten düşüncenin dilden bağımsız olduğu anlamına gelebilir mi?

Kısa Bilim

Editör'ün Seçtikleri

Erken ameliyat, göz içi enfeksiyonunda daha etkili olabilir 

University College London (UCL) ve Moorfields Göz Hastanesi öncülüğünde yürütülen EVIAN çalışmasına göre göz içi sıvılarının ve dokularının iltihaplanmasıyla oluşan endoftalmi adlı nadir görülen ciddi göz enfeksiyonunda, erken dönemde yapılan vitrektomi ameliyatının antibiyotik tedavisine göre daha iyi sonuç verdiği görüldü. 

A kan grubunda kardiyovasküler ölüm riski daha düşük olabilir  

Osaka Metropolitan Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Dr. Masafumi Kurajoh öncülüğünde yürütülen çalışmaya göre kan grubu “A” olan hastaların kardiyovasküler ölüm riskinin daha düşük olduğu belirlendi. 

Artemis Tapınağı yakınında bin 200 yıllık ikiz bebek mezarı 

Bizans dönemine tarihlenen bir mezarda kalıntıları bulunan iki bebek, doğumda hayatını kaybetmiş olabilir. 

Aşırı mutluluk nedeniyle acillik oldu 

"Mutluluktan ölebilirim" deyiminin tıbben mümkün olabildiğini gösteren yeni bir vaka çalışmasına göre, kızının evliliğine sevinen bir kadına “mutlu kalp sendromu” tanısı kondu.