Köşe Yazıları

Zihinden dış dünyaya: Doğada kategoriler var mı?

Bir kurtla köpeği, bir gezegenle asteroidi, canlıyla cansızı ayırıyoruz. Peki bu ‘sınırlar’ doğanın içinde zaten var mı, yoksa dünyayı anlayabilmek için çizgileri biz mi çekiyoruz?

Dahiler ve komplolar 

Bilime güvenen bir insanın komplo teorilerine inanması tuhaf görünebilir. Bir tarafta kanıt, deney, hakem değerlendirmesi ve tekrara dayanan süreç varken diğer tarafsa genellikle “herkes yanılıyor, gerçeği yalnızca ben görüyorum” iddiasından ibaret. 

Görünenin arkasında: Bilimin temeli nedir?

Bilim dünyayı ölçüyor, modelliyor ve açıklıyor. Peki ölçmeye başlamadan önce neyi “dünya” olarak kabul ediyoruz? Husserl’in fenomenolojisi, bilimin unuttuğu bu ilk karşılaşmaya geri dönmeyi öneriyor.

Hiçlikten evrene: Boşluk gerçekten boş mu?

Antik filozoflar boşluğun mümkün olup olmadığını tartıştı; modern fizik vakumun mutlak hiçlik olmadığını gösterdi. Peki hiçbir şeyin olmadığı bir yer gerçekten mümkün mü?

Doğuştan deneyime: Zihin gerçekten boş mu?

Locke zihnin tabula rasa olduğunu söylemişti. Yeni araştırmalarsa yenidoğanların beyninde doğumdan önce şekillenmeye başlayan görsel yollar olduğunu söylüyor. Peki gerçek hangisi?

Kendinde şeyden karanlık maddeye: Her şeyi bilemez miyiz?

İnsan aklı, dünyayı bütünüyle kavrayamasa da karanlıkta kalanların izlerini sürmekten vazgeçmez; her eşikte yeni bir görme biçimi, yeni bir ölçüm dili, yeni bir soru arar ve sınırı yeniden tanımlar.

Tekilliğin kıyısında kara delikler ve düşünen şey

Kara delik bize yalnızca evrenin en karanlık bölgelerinden birini göstermez. Aynı zamanda anlamanın sınırını da gösterir. Çünkü kara delik, bir gök cisminin yalnızca kendi...

Mağaradan Hiroşima’ya: Gerçek acı verir mi?

Platon’un Devlet metninde çok meşhur bir anlatı var: Mağara alegorisi.

“Felsefe yapma” diyenler haklı mı?

Çok düşünen, biraz da soyut konuşanlara hemen ‘Felsefe yapma’ denir, sanki uzak durulması gereken bir şeymiş gibi. Oysa belki de sormamız gereken soru şu: Ya tüm bildiklerimizin başlangıcı tam olarak buysa?

Popüler İçerikler

Yeni fizik deneylerinin yolu açılıyor: Uzay istasyonunda düşük sıcaklık rekoru kırıldı 

Çinli bilim insanları, Tiangong uzay istasyonunda 9,7 pikokelvinlik eşdeğer sıcaklığa ulaşarak rekor kırdı. Önceki rekordan dört kat daha düşük olan bu değer, uzayda kuantum fiziği deneylerinin yolunu açıyor.

Mars’ta yanardağ aktivitesine dair yeni ipuçları 

ESA’nın ExoMars yörünge aracı, Mars’taki Alba Mons yanardağı yamaçlarındaki yarıklardan sızan hidrojen klorür gazını saptadı. Bulgular, gezegenin jeolojik açıdan ölü değil, uykuda olabileceğine dair yeni kanıtlar sunuyor.

Lise öğrencisinin hedefi Ay ve Mars’ta araştırma üssü kurmak 

Özel haber: Siirt’te lise öğrencisi Onur Çakır, Nevşehir'deki tarihi Derinkuyu Yeraltı Şehri'nden ilham alarak geliştirdiği Neo-Derinkuyu projesiyle Ay ve Mars'ta yeraltı araştırma kompleksleri kurmayı hedefliyor.

Rubin Gözlemevi, Güneş Sistemi’ndeki ilk cüce gezegen adayını keşfetti

Neptün ötesinde, yaklaşık bin kilometre çapında olduğu tahmin edilen buzlu cisim “2026 ED138” doğrulanırsa cüce gezegenler listesine eklenebilir.

Fergani’nin altıncı uydusu FRG-100D4 başarıyla yörüngesine yerleşti

Fergani Uzay'ın tamamen milli imkanlarla geliştirdiği haberleşme ve navigasyon yetenekleriyle donatılan 160 kilogram ağırlığındaki yeni nesil milli uydu göreve başladı.