Köşe Yazıları

Zihinden dış dünyaya: Doğada kategoriler var mı?

Bir kurtla köpeği, bir gezegenle asteroidi, canlıyla cansızı ayırıyoruz. Peki bu ‘sınırlar’ doğanın içinde zaten var mı, yoksa dünyayı anlayabilmek için çizgileri biz mi çekiyoruz?

Dahiler ve komplolar 

Bilime güvenen bir insanın komplo teorilerine inanması tuhaf görünebilir. Bir tarafta kanıt, deney, hakem değerlendirmesi ve tekrara dayanan süreç varken diğer tarafsa genellikle “herkes yanılıyor, gerçeği yalnızca ben görüyorum” iddiasından ibaret. 

Görünenin arkasında: Bilimin temeli nedir?

Bilim dünyayı ölçüyor, modelliyor ve açıklıyor. Peki ölçmeye başlamadan önce neyi “dünya” olarak kabul ediyoruz? Husserl’in fenomenolojisi, bilimin unuttuğu bu ilk karşılaşmaya geri dönmeyi öneriyor.

Hiçlikten evrene: Boşluk gerçekten boş mu?

Antik filozoflar boşluğun mümkün olup olmadığını tartıştı; modern fizik vakumun mutlak hiçlik olmadığını gösterdi. Peki hiçbir şeyin olmadığı bir yer gerçekten mümkün mü?

Doğuştan deneyime: Zihin gerçekten boş mu?

Locke zihnin tabula rasa olduğunu söylemişti. Yeni araştırmalarsa yenidoğanların beyninde doğumdan önce şekillenmeye başlayan görsel yollar olduğunu söylüyor. Peki gerçek hangisi?

Kendinde şeyden karanlık maddeye: Her şeyi bilemez miyiz?

İnsan aklı, dünyayı bütünüyle kavrayamasa da karanlıkta kalanların izlerini sürmekten vazgeçmez; her eşikte yeni bir görme biçimi, yeni bir ölçüm dili, yeni bir soru arar ve sınırı yeniden tanımlar.

Tekilliğin kıyısında kara delikler ve düşünen şey

Kara delik bize yalnızca evrenin en karanlık bölgelerinden birini göstermez. Aynı zamanda anlamanın sınırını da gösterir. Çünkü kara delik, bir gök cisminin yalnızca kendi...

Mağaradan Hiroşima’ya: Gerçek acı verir mi?

Platon’un Devlet metninde çok meşhur bir anlatı var: Mağara alegorisi.

“Felsefe yapma” diyenler haklı mı?

Çok düşünen, biraz da soyut konuşanlara hemen ‘Felsefe yapma’ denir, sanki uzak durulması gereken bir şeymiş gibi. Oysa belki de sormamız gereken soru şu: Ya tüm bildiklerimizin başlangıcı tam olarak buysa?

Popüler İçerikler

Yapay zeka insanları dış görünüşüne göre yargılıyor

Yeni bir araştırma, yapay zeka modellerinin, yüz görünümlerinden hareketle insanların yetkinliği, güvenilirliği ve suç işlemeye yatkın olup olmadığı hakkında önyargılı değerlendirmelerde bulunabildiğini ortaya çıkardı. 

Kişiselleştirilebilir meme kanseri tedavisi için yeni yapay zeka sistemi 

Belçikalı araştırmacılar, doktorların hangi tedavinin meme kanseri hastalarına daha uygun olabileceğini ön görmeye yarayan yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi.  

Akıllı saatler kalori hesaplamasını hatalı ölçüyor 

Florida Uluslararası Üniversitesi (FIU) araştırmacıları, akıllı saatlerin egzersiz sırasında harcanan kalori hesaplamasını yanlış ölçtüğünü ve vücuttaki yağ oranı arttıkça hata yapma olasılığının arttığını ortaya koydu.  

Yapay Zeka Eylem Planı yürürlükte: 2 yılda 5 milyon kişiye ulaşılacak

2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı ile Türkiye, yapay zeka farkındalığını ve nitelikli insan kaynağını artırmayı, altyapıyı güçlendirmeyi ve kamu-özel sektörde yapay zeka kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor.

Ölen yıldızların uzaya nasıl karıştığı görüntülendi

Yeni bir araştırmada, teleskop ile Helix Bulutsusu'ndaki ölen bir yıldızın uzaya yayılan parçaları ilk kez net bir şekilde görüntülendi.