Antalya NEST Kongre Merkezi’nde 5-9 Ekim tarihleri arasında düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), son gününde halka kapılarını açarak sona erdi. Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından her yıl yapılan kongre bu yıl Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul’un eş ev sahipliğinde gerçekleştirildi. “The World Needs More Space” temasıyla yapılan etkinliğe 108 ülkeden 6 bin 893 delege ve katılımcı kayıt yaptırdı. Kongre, yuvarlak masa toplantıları, paneller, bildiri sunumları ve workshoplarla geçti. Gelecek yılın ev sahibi Polonya’nın Poznan kenti olacak.
Kongre kapsamındaki Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı’nda (MMoP), Türkiye’nin girişimiyle hazırlanan “Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu” 21 ülkeden 32 katılımcı tarafından kabul edildi. Toplantı MMoP tarihinde ilk kez bir deklarasyonun kabul edildiği oturum oldu. Toplantıya 38 ülkeden bakanlar, milletvekilleri, uzay ajansı başkanları ve uluslararası kuruluş temsilcileri katıldı. Barışçıl amaçlı uzay araştırmaları, uzay hukuku, gelişmekte olan ülkelerin uzay ekosistemine entegrasyonu ve sürdürülebilir uzay ekonomisi gibi konular ele alındı. Henüz taraf olmayan ülkeler ve kuruluşlar da deklarasyonu imzalamaya davet edildi.
Türkiye’nin projeleri tanıtıldı
ASELSAN, alçak Dünya yörüngesinde kullanılacak haberleşme uydu takımı GÖKBAĞI’yı uydunun tasarımıyla birlikte ilk kez uluslararası arenada tanıttı. Çipleri de dahil olmak üzere tamamen ASELSAN tarafından tasarlanan sistemin ilk uydularının önümüzdeki birkaç yıl içinde fırlatılması hedefleniyor. Proje, yabancı pazarda “Astralink” adıyla anılıyor. ASELSAN ayrıca AESA tabanlı uydu alıcılarını ve Göktürk-3 SAR uydusunun görev yükünü ilk kez sergiledi. ASELSAN etkinliğin ana sponsoru oldu.
TÜBİTAK UZAY ise Türkiye’nin uydu görüntülerini tek platformda toplayan GEZGİN portalını güncelledi. Portal, Göktürk-2 uydusunun arşiv görüntüleriyle birlikte yeniden vatandaşların kullanımına sunuldu.
TUA, kongrenin ilk iki gününde iki uluslararası anlaşma imzaladı. Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin uzay ajanslarıyla ortak küp uydu projesinin devamı niteliğinde bir çerçeve anlaşma yapıldı. Birleşik Krallık Uzay Ajansı (UKSA) ile de iyi niyet anlaşması imzalandı. Bunların yanı sıra ODTÜ, Axiom Space’in yer çekimsiz ortam araştırmaları işbirliği grubunda yer alan Türkiye’deki tek üniversite olarak medya oturumunda öne çıktı; Axiom Space’in kurduğu “Üniversite İttifakı”na dahil olan ODTÜ ile ortak araştırma alanlarına ilişkin görüşmeler başladı.
Halk Günü etkinlikleri
Kongrenin son günü vatandaşlara açıldı. Ücretsiz kayıtla katılan ziyaretçiler, ilk kez bir uzay kongresinde yer alan “Future Space” alanında yeni nesil uzay teknolojilerini, simülasyonları ve interaktif deneyimleri gördü. AA Productions yapımı “Salda: A Bridge to the Red Planet” belgeseli gösterildi, farklı ülkelerden gelen astronotlar imza etkinliğine katıldı. Saat 15.00-16.00 arasında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’ın katıldığı, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz’ün moderatörlüğündeki “Gelecek Burada Başlıyor: Teknoloji, Uzay ve Yeni Nesil” paneli düzenlendi.
Emine Erdoğan’ın himayesinde yürütülen Anadoludakiler Projesi kapsamında kurulan “Anadoludakiler Bazaar-Space Mission” alanı da ilgi gördü. Kadın kooperatiflerinin ürünleri, yerel girişimcilerin çalışmaları ve geleneksel el sanatları uzay temasıyla sergilendi; ziyaretçiler ebru, kilim dokuma, taş baskı gibi atölyelere katıldı.
Türkiye’nin uzay alanındaki girişimcilik ve finansman adımları da gündemdeydi. 2027 başında fırlatılması planlanan ilk Ay uzay aracı ve Ankara’da kurulması planlanan müstakil Uzay Teknoparkı kongrede duyurulan başlıklar arasında yer aldı.
Kaynak: Anadolu Ajansı, 2N News