Yorum

Sahte haberlerin panzehiri: Bilim gazeteciliğinde akademik eğitimler

Türkiye'de doğrudan “Bilim Gazeteciliği” adıyla lisans, yüksek lisans ya da doktora programı bulunmuyor. Ancak bu alan üzerinde durarak tezli yüksek lisans, doktora tamamlamak mümkün. Fakat bilim gazeteciliği ya da benzer bir alanda yüksek lisans, doktora yapmak isteyenler için dünyadan örnekler var. 

“Ben de bilim gazetecisi olmak istiyorum” 

Bilim gazeteciliği, dışarıdan bakıldığında yeni keşifleri anlatan, uzay haberleri yazan ya da laboratuvarları gezen keyifli bir meslek gibi görünebilir. Oysa işin en önemli kısmı haber yapmaktan ziyade, doğru soruyu sorabilmek, bilimle bilim olmayanı ayırt edebilmek. Üstelik bunu, bilgi kirliliğinin çok üst düzeyde olduğu bu çağda yapabilmek oldukça güç. 

Kendimizden dünyaya: Bilinç nerede yaşar?

Descartes düşünceyi bedenden ayırdı, fenomenoloji ise bilincin dünyaya her zaman bir bedenle açıldığını hatırlattı. Peki, bedeni denklemden çıkardığımızda geriye hala düşünebilen bir “ben” kalır mı?

Düşünmeyi de kaybedersek? 

Yazmak; insanların en eski çağlardan bu yana sürdürdüğü büyük bir eylem. “Eylem” diyorum çünkü yazmak, yalnızca kelimeleri yan yana dizmek değil; aslında düşünmektir bir bakıma. Tartmaktır, kararsız kalmaktır bazen. Bir cümleyi silip yeniden kurmaktır. Kendini anlamaya çalışmaktır.

Dil mi düşünceden düşünce mi dilden?

Konuşma yetisini kaybeden insanlar akıl yürütmeye devam edebiliyor. Peki bu gerçekten düşüncenin dilden bağımsız olduğu anlamına gelebilir mi?

Şehirlerdeki hayvanlar benzer cüretkar davranışlar sergiliyor

Şehirlerde yaşayan hayvanlar, dünyanın farklı bölgelerinde olmalarına rağmen benzer ve daha cesur davranışlar sergiliyor. Daniel T. Blumstein, Peter Mikula ve Piotr Tryjanowski, hayvanların bu davranışlarının arkasındaki faktörleri ve bunun doğaya etkilerini The Conversation’da bir makaleyle kaleme aldı. 

Kuramın sefaleti, geleceğin bedeli

Fizik, matematik gibi temel bilimlerde bilgi üretimi dünyada yavaşlıyor. Türkiye’de tablo daha kırılgan. Kuramsal bilgi üretimine bugün ayrılmayan kaynak, yarın yerli endüstrilere lisans ve fikri mülkiyet faturası olarak çıkıyor. 

Türkiye’de “bilim satmak”

Bizler, ekseri abur cubur dolu bir süpermarkette, pek de işlek olmayan bir köşedeki tadım standı gibiyiz. Ezkaza yolu düşenlere, “Bakın, bu tatlar da var,” diyoruz, “zihninizi besleyecek, yeni ufuklar açacak tatlar…” 

Popüler İçerikler

Kanser dokularını detaylı inceleyen yazılım geliştirildi 

Tümörleri ve çevrelerindeki hücresel yapıyı tek hücre çözünürlüğünde incelemeyi sağlayan “spatialproteomics” adlı bir yazılım geliştirildi. Lenfoma türlerinin ayırt edilmesini sağlayan yöntem ile analiz süreçleri tek bir çatı altında toplanıyor ve dokular daha detaylı incelenebiliyor.  

Akıllı yüzükle kan değerleri takip edilebilir

San Diego California Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni bir çalışmayla günlük yaşama entegre olabilen ve birden fazla biyokimyasal değeri parmak teri sayesinde ölçebilen biyokimyasal akıllı yüzük icat edildi.

Vücut içi elektrik prizi 

Yeni çalışmada, deri altına yerleştirilen elektrik prizinin tıbbi cihazlara güç aktarımı yapabileceği ileri sürüldü. Ayrıca veri aktarımında da kullanılabilir. 

Işık ve ses dalgalarını eş zamanlı yönlendiren optik fiber

Araştırmacılar sıvı dolu bir cam boruyu dondurarak yeni bir optik fiber türü geliştirdi. Işık ve ses dalgaları arasında etkileşim sağlayan teknoloji, standart cam fiberlere kıyasla daha güçlü bir yapı sunabilir.

Chatbot’lar ruh sağlığını daha da bozabilir 

Yeni bir çalışma yapay zeka sohbet robotlarının günlük kullanımının bireylerin ruh sağlığını kötüye sürüklediğini öne sürüyor. Çalışmaya göre sohbet robotları profesyonel yardım almayı ertelerken güvence ihtiyacından doğan teknoloji bağımlılığını da artırıyor.