Yorum

Zihinden dış dünyaya: Doğada kategoriler var mı?

Bir kurtla köpeği, bir gezegenle asteroidi, canlıyla cansızı ayırıyoruz. Peki bu ‘sınırlar’ doğanın içinde zaten var mı, yoksa dünyayı anlayabilmek için çizgileri biz mi çekiyoruz?

Dahiler ve komplolar 

Bilime güvenen bir insanın komplo teorilerine inanması tuhaf görünebilir. Bir tarafta kanıt, deney, hakem değerlendirmesi ve tekrara dayanan süreç varken diğer tarafsa genellikle “herkes yanılıyor, gerçeği yalnızca ben görüyorum” iddiasından ibaret. 

Görünenin arkasında: Bilimin temeli nedir?

Bilim dünyayı ölçüyor, modelliyor ve açıklıyor. Peki ölçmeye başlamadan önce neyi “dünya” olarak kabul ediyoruz? Husserl’in fenomenolojisi, bilimin unuttuğu bu ilk karşılaşmaya geri dönmeyi öneriyor.

Hiçlikten evrene: Boşluk gerçekten boş mu?

Antik filozoflar boşluğun mümkün olup olmadığını tartıştı; modern fizik vakumun mutlak hiçlik olmadığını gösterdi. Peki hiçbir şeyin olmadığı bir yer gerçekten mümkün mü?

Doğuştan deneyime: Zihin gerçekten boş mu?

Locke zihnin tabula rasa olduğunu söylemişti. Yeni araştırmalarsa yenidoğanların beyninde doğumdan önce şekillenmeye başlayan görsel yollar olduğunu söylüyor. Peki gerçek hangisi?

Kapalı Odalar Çağı: Kamusal görünürlükten kontrollü aidiyete

Sosyal medya “sen de yapabilirsin” vaadiyle herkesi sahneye çağırdı. Sahne büyüdükçe seyirci belirsizleşti. Söz performansa, görünürlük yorgunluğa dönüştü. Bugün insanlar daha çok görünmenin değil; daha az göz, daha çok bağlam ve kontrollü aidiyetin peşinde.

Yarını görmek için yıldızlara bak

Astronomi, insanlık tarihinin belki de en eski merakı. Astronomlar artık kralların falına bakmıyor. Bugün gökbilim, mühendislikten büyük veri işlemeye uzanan bilimsel ekosistemiyle ülkelerin geleceğini şekillendiriyor.

Erkek bebekler de kızlar gibi sosyal 

Onlarca yıl ve 40’tan fazla deneyi kapsayan araştırmaya göre, cinsiyetten bağımsız olarak tüm bebekler sosyal bağ kurmaya eşit derecede yaklaşıyor. 

Set-üstü nükleer ocak

Reaktörler küçülüyor, mesele büyüyor. Küçük modüler reaktörler (SMR) çağında üstünlük, reaktör sahibi olmakta değil; yakıtını, malzemesini, yazılımını, güvenliğini ve tekrar üretilebilir tasarımını kurabilende olacak.

Devlet stratejisi olarak “kuantum”

Kuantum artık yalnızca fizikçilerin konusu değil. Güvenliğin, sanayi politikasının ve teknolojik egemenliğin yeni cephesi. Dünya bu alanda hızla mevzi kazanırken, Türkiye’nin de kendi “Kuantum Vatanını” kuracak ve koruyacak stratejik aklı üretmesi gerekiyor.

Şehirlerdeki hayvanlar benzer cüretkar davranışlar sergiliyor

Şehirlerde yaşayan hayvanlar, dünyanın farklı bölgelerinde olmalarına rağmen benzer ve daha cesur davranışlar sergiliyor. Daniel T. Blumstein, Peter Mikula ve Piotr Tryjanowski, hayvanların bu davranışlarının arkasındaki faktörleri ve bunun doğaya etkilerini The Conversation’da bir makaleyle kaleme aldı. 

Popüler İçerikler

Yapay zeka insanları dış görünüşüne göre yargılıyor

Yeni bir araştırma, yapay zeka modellerinin, yüz görünümlerinden hareketle insanların yetkinliği, güvenilirliği ve suç işlemeye yatkın olup olmadığı hakkında önyargılı değerlendirmelerde bulunabildiğini ortaya çıkardı. 

Kişiselleştirilebilir meme kanseri tedavisi için yeni yapay zeka sistemi 

Belçikalı araştırmacılar, doktorların hangi tedavinin meme kanseri hastalarına daha uygun olabileceğini ön görmeye yarayan yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi.  

Akıllı saatler kalori hesaplamasını hatalı ölçüyor 

Florida Uluslararası Üniversitesi (FIU) araştırmacıları, akıllı saatlerin egzersiz sırasında harcanan kalori hesaplamasını yanlış ölçtüğünü ve vücuttaki yağ oranı arttıkça hata yapma olasılığının arttığını ortaya koydu.  

Yapay Zeka Eylem Planı yürürlükte: 2 yılda 5 milyon kişiye ulaşılacak

2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı ile Türkiye, yapay zeka farkındalığını ve nitelikli insan kaynağını artırmayı, altyapıyı güçlendirmeyi ve kamu-özel sektörde yapay zeka kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor.

Ölen yıldızların uzaya nasıl karıştığı görüntülendi

Yeni bir araştırmada, teleskop ile Helix Bulutsusu'ndaki ölen bir yıldızın uzaya yayılan parçaları ilk kez net bir şekilde görüntülendi.