İzmir’in Torbalı ilçesinde eğitim gören BİLSEM öğrencileri, öğretmenleri Ali Ulusoy’un danışmanlığında yürüttükleri proje kapsamında tarımsal ilaçlama yapabilen insansız hava aracı geliştirdi. Yaklaşık 9 ay süren çalışmada öğrenciler, karbon fiber gövde tasarımından elektronik sistemlere kadar birçok bileşeni kendi imkanlarıyla üretti.
Projenin hikayesi, öğrencilerin daha önce geliştirdikleri küçük dronlarla başladı. Temel uçuş prensiplerini öğrenen ekip, karbon fiber gövdeler tasarlayıp üç boyutlu yazıcılardan çeşitli parçalar üretti. Daha sonra ziyaret ettikleri tarım fuarlarında gördükleri teknolojilerden etkilenen öğrenciler, tarım sektöründe kullanılabilecek daha büyük ve işlevsel bir sistem geliştirmeye karar verdi.
Dokuz öğrencinin yer aldığı projede dronun gövdesi, elektrik tesisatı, kablolamaları ve sıvı entegrasyon sistemi büyük ölçüde ekip tarafından üretildi. Dronun üzerinde bulunan sıvı tankı, pompa sistemi ve püskürtme mekanizması da öğrencilerin yaptığı testler doğrultusunda şekillendirildi.
Standart dronlardan farklı olarak tarım dronları, taşıdıkları sıvı yük nedeniyle sürekli değişen bir ağırlık merkezine sahip oluyor. Örneğin ilaçlama sırasında tanktaki sıvı azaldıkça aracın toplam ağırlığı ve denge noktası değişiyor. Bu durum, cihazın havadaki davranışını doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle öğrenciler hazır yazılım ayarları kullanmak yerine uçuş kontrol sistemini kendi tasarımlarına göre yeniden yapılandırdı.
Bu süreçte dronun içerisinde bulunan sensörlerden yararlanıldı. İvmeölçer, jiroskop ve pusula gibi sensörler sayesinde aracın eğimi, yönü ve hareketleri sürekli takip edildi. Öğrenciler, bu verileri kullanarak dronun rüzgara karşı vereceği tepkileri, ağırlık merkezinin değişimini ve motorların dengeyi nasıl sağlayacağını yazılıma tek tek tanımladı. Basit bir ifadeyle sistem, uçuş sırasında meydana gelen değişimleri algılayıp saniyeler içinde gerekli düzeltmeleri yapabilecek şekilde programlandı. Böylece dronun havadaki davranışı daha öngörülebilir ve güvenli hale getirildi.
Başarısızlıklar onları yıldırmadı
Projede görev alan öğrenciler, geliştirme süreci boyunca çok sayıda deneme uçuşu yaptı ve bu testlerin bazıları istedikleri gibi sonuçlanmadı. Kimi zaman dronda titreşim sorunları ortaya çıkarken, kimi zaman da ilaç tankındaki sıvının ağırlığı uçuş dengesini beklenenden farklı etkiledi.
Ekip bu durumu bir başarısızlık olarak görmek yerine öğrenme fırsatı olarak değerlendirdi. Her testten sonra elde edilen veriler incelendi, hataların nedenleri araştırıldı ve sistem üzerinde gerekli düzenlemeler yapıldı.
Bugün gelinen noktada “Şubat” adı verilen dron, bir çiftçinin tarlasında kullanılabilecek seviyeye ulaştı. 6 Şubat 2023 depremlerine Hatay’da yakalanan proje danışmanı Ali Ulusoy’un anısına bu ismin verildiği belirtilirken, öğrenciler ilerleyen dönemde sistemi daha da geliştirerek farklı tarımsal uygulamalarda kullanılabilecek hale getirmeyi hedefliyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı