Araştırmacılar, kandaki PFAS ve mikroplastiklerin aferez yöntemiyle temizlenebildiğini gözlemledi. Aferez, kolesterol temizliğinde kullanılan süzme işlemi olarak biliniyor. Brain Health dergisinde yayınlanan çalışma, Dresden Üniversite Hastanesinde gerçekleştirildi. Uygulanan yöntem, LDL ile VLDL adı verilen kötü kolesterol parçacıklarını filtreliyor. Makine, bu yağ parçacıklarına tutunan mikroplastik ve toksinleri de vücuttan atıyor. Araştırma, çevre kaynaklı zararlı maddelerin vücuttan atılmasında yeni bir tedavi bakış açısı sunuyor.
Aferez yöntemi, hastanın kanını bir koldan alıp makineye aktarır. Makinedeki özel filtreler, LDL yani kötü kolesterol gibi zararlı maddeleri süzer. Temizlenen kan, diğer koldan tekrar vücuda girer. Teknoloji, özellikle yüksek kolesterol ve bağışıklık sistemi hastalıklarının tedavisinde yaklaşık 25 yıldır kullanılıyor.
Araştırmacılar, yöntemi modern dünyanın sorunlarından olan mikroplastikler ve PFAS üzerinde denedi. PFAS, doğada ve vücutta kolayca bozulmadığı için sonsuz kimyasallar olarak bilinir. Çalışma, bu maddelerin kanda tek başlarına dolaşamadığı gerçeğine dayanıyor. Zararlı maddeler, kanda kolesterol taşıyan lipoprotein adlı yağ parçacıklarına yapışarak ilerler. Aferez makinesi kandaki yağları temizler, bu nedenle makinenin yağlara yapışmış olan toksinleri de temizleyip temizlenmediği gözlemlendi.
Çalışmada, halihazırda kolesterol tedavisi gören hastaların kan örnekleri tedavi öncesinde ve sonrasında incelendi. Süreçte, makinenin süzgecine takılan ve normalde çöpe atılan sıvıların içeriğinde mikroplastik ve zararlı maddelerin varlığı analiz edildi.
Araştırmada kandaki değişimler, kütle spektrometresi ve Raman spektroskopisi yöntemleri ile analiz edildi. Kütle spektrometresi, maddelerin ağırlığını ölçerek kimliklerini belirler. Raman spektroskopisi, ışık kullanarak molekülleri teşhis eder.
Zararlı maddelerde yüzde 25 azalma görülüyor
Bulgular, en yaygın dört PFAS türünde yüzde 25’e varan bir düşüş gösteriyor. Bazı hastalarda ise kandaki zararlı kimyasal seviyeleri tek seansta yüzde 48 ile yüzde 75 arasında azalıyor. PFAS maddesinin yarılanma ömrü, yani vücuda giren zararlı bir maddenin miktarının doğal yollarla yarı yarıya inmesi için geçen süre 8 yılı bulduğu için bu kimyasal vücutta son derece uzun süre kalıyor ve kendiliğinden kolayca temizlenmiyor. Çalışma, vücuttan atılması yıllar alan zararlı kimyasalların aferez yöntemiyle temizlenebildiğini ilk kez gösteriyor.
Mikroplastik temizleme konusunda da benzer sonuç görülüyor. İşlem sırasında poşetlerde bulunan polietilen ve borularda kullanılan PVC gibi plastik türlerinin büyük oranda temizlendiği görülüyor. Çalışmada NucleoCapture adı verilen özel bir ek filtre de kullanılıyor. Filtre, kandaki serbest dolaşan genetik materyalleri yakalayan gelişmiş süzgeç teknolojisidir. Ek filtre kullanıldığında, bazı plastik türlerinin kandan tamamen silindiği gözlemleniyor.
Yöntem, vücut sağlığı üzerinde de olumlu etkiler yaratıyor. Hastalarda kronik iltihaplanmanın bir göstergesi olan CRP seviyeleri düşüyor. CRP, vücutta bir enfeksiyon veya iltihap olduğunda karaciğer tarafından üretilen bir proteindir. Ayrıca laboratuvar ortamındaki testlerde, makineden geçirilerek temizlenmiş kanın insan hücreleri üzerindeki zehirli etkisinin azaldığı görülüyor. Bu durum hücre ölümünü yavaşlatıyor ve dokuların zarar görmesini engelliyor.
Araştırmacılar, sonuçların kısıtlamalar içerdiğini ve araştırmanın henüz başlangıç aşamasında olduğunu vurguluyor. Çalışmanın küçük bir hasta grubuyla yapılması ve verilerin sadece işlem sonrasındaki anlık düşüşleri yansıtması, vücuttaki toplam zararlı madde miktarının ne kadarının temizlendiğini göstermiyor. Dokularda ve yağ depolarında biriken zararlı maddeler, kandaki seviye azaldıktan sonra tekrar dolaşıma sızabilir. Ayrıca, polipropilen gibi bazı mikroplastik türlerinin seviyelerinin her hastada düşmemesi, yöntemin her madde ve bireyde aynı seviyede azalmadığını gösteriyor. Bu nedenle aferez işleminin kalıcı bir çözüm olup olmadığını ve uzun vadeli sağlık etkilerini anlayabilmek için daha geniş kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Araştırma, çevre kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileriyle mücadelede yeni bir çözüm yöntemi sunuyor. Aferez cihazının sonsuz kimyasalları vücuttan çıkaran bir araca dönüşmesi, hastalıklar daha ortaya çıkmadan sağlığı koruyabilmek açısından önem taşıyor. Gelecekte yöntemin, çevresel toksinlere bağlı gelişen kanser ve kalp hastalıklarını önlemek için bir tedavi haline gelmesi bekleniyor.
Kaynak: Brain Health