Muğla’nın Bodrum ilçesinde Anadolu lisesi mezunu üç genç, son yıllarda yaşanan büyük orman yangınlarından etkilenerek “İnsansız Yangın Tespit ve İlk Müdahale Sistemi”ni geliştirdi. Dron teknolojisini yapay zeka ile birleştiren proje, yangınları henüz başlangıç aşamasındayken tespit ederek hızlı ve nokta atışı müdahale yapılmasını amaçlıyor.
Projede kullanılan tarama dronları; lidar (ışık algılama ve mesafe ölçümü) sensörleri, gaz algılama modülleri ve termal veri analiz sistemleriyle donatıldı. Lidar, lazer sinyalleri göndererek çevrenin üç boyutlu bir haritasını oluşturuyor; yoğun duman veya engebeli araziler gibi görüşün zor olduğu alanlarda bile ortamın yapısını belirleyebiliyor. Dronlardan toplanan veriler ise yapay zeka algoritmalarıyla işlenerek sıcaklık değişimi, gaz yoğunluğu ve duman hareketleri anlık olarak analiz ediliyor.
Sistem, riskli bir durum algıladığında konum bilgisini saniyeler içinde müdahale dronlarına iletiyor. Müdahale dronları da bor mineralinden geliştirilen “BORTEX” adlı özel söndürme toplarını alevlerin merkezine bırakarak yangının yayılmasını sınırlamayı amaçlıyor. Yüksek ısıya dayanıklı bor bileşikleri, yangın sırasında oluşan kimyasal reaksiyonları zayıflatırken yüzeyde oluşturduğu ince tabaka sayesinde oksijen temasını azaltabiliyor. Böylece sistem yalnızca alevleri soğutmayı değil, aynı zamanda yanma sürecini kimyasal olarak baskılamayı hedefliyor.
Bor temelli yangın söndürme malzemeleri; yüksek sıcaklıklara dayanıklı yapıları, yüzeyde koruyucu bir tabaka oluşturabilmeleri ve alev geciktirici özellikleri sayesinde savunma ve endüstriyel güvenlik alanlarında da araştırılıyor. Gençlerin geliştirdiği projede bu özellikler dron teknolojisiyle birleştirilerek, yangınlara daha hızlı ve erken müdahale edilmesi amaçlanıyor.
Güneş enerjisiyle de çalışıyor
Enerji ihtiyacının bir kısmını üzerindeki güneş panellerinden karşılayacak şekilde tasarlanan sistem, uzun süreli görevlerde sürdürülebilirliği artırmayı hedefliyor. Bu yapı sayesinde dronların saha içinde daha uzun süre devriye atabilmesi ve acil durumlarda hızlıca devreye girebilmesi planlanıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde düzenlenen Sürdürülebilirlik Haftası kapsamında gerçekleştirilen yarışmada 171 ülkeden 7 bin 761 proje arasına girdi. Konuyla ilgili Baturhan Öztürk “Projemiz 33 finalist arasına kalarak ‘Global High School’ kategorisinde Avrupa ve Orta Asya bölge birincisi seçildi. Bu başarı sayesinde sistemimizi hayata geçirmek için 150 bin dolar tutarında hibe desteği kazandık. Ülkemizi Abu Dabi’de temsil ettik. Bizim için tarif edilemez bir duygu. Çok emek verdik. Hibe kazandığımız için çok gururluyuz. Bu proje için kulüp kuracağız. Onun için çok daha heyecanlıyız.” diyerek hem elde ettikleri uluslararası başarının gururunu yaşadıklarını hem de projeyi daha ileriye taşımak için çalışmalarını sürdüreceklerini vurguladı.
Gençler geliştirdikleri sistemi sadece bir yarışma projesi olarak bırakmakmayarak, sensörleri daha hassas hale getirip yapay zekayı yeni verilerle geliştirerek ve bor bazlı söndürme sistemini iyileştirerek gerçek hayatta kullanılabilir bir teknolojiye dönüştürmeyi hedefliyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı