Japonya’daki Hirosaki Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırma, kanındaki C vitamini düzeyi düşük olan ileri yaştaki kişilerin daha düşük gri madde hacmine ve bazı beyin ağlarında farklı yapılara sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, Japonya’nın Hirosaki kentinde yaşayan 64 yaş üzerindeki 2 bin 44 kişinin verilerini inceledi. Katılımcılardan açlık kan örnekleri alınarak plazmadaki C vitamini düzeyleri ölçüldü. Ardından beyin yapıları manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle değerlendirildi.
Analizlerde kandaki C vitamini düzeyi daha yüksek olan kişilerin gri ve beyaz madde hacimlerinin de daha yüksek olma eğiliminde olduğu görüldü. Bu ilişki yaş, cinsiyet, eğitim, diyabet, yüksek tansiyon, kolesterol, sigara, alkol kullanımı ve fiziksel aktivite gibi etkenler hesaba katıldıktan sonra da devam etti. Beyindeki gri madde; düşünme, hafıza, hareket ve duyulardan gelen bilgilerin işlenmesi gibi görevlerde rol oynuyor. Gri madde hacmindeki azalma ise yaşlanma ve bazı nörolojik hastalıklarla birlikte görülebiliyor. Beyaz madde, beyin bölgeleri arasında bilgi iletimini sağlayan liflerden oluşuyor.
Çalışmada beynin varsayılan durum şebekesi (Default mode network) olarak adlandırılan sistemi de incelendi. Bu ağ, kişi belirli bir göreve odaklanmadığında etkinleşen ve hafıza, gelecek hakkında düşünme, dikkat ve kendilik algısıyla ilişkilendirilen beyin bölgelerinden oluşuyor. Sonuçlar, kandaki C vitamini düzeyinin bu ağı oluşturan bazı beyin bölgelerinin yapısal olarak birlikte çalışma biçimiyle ilişkili olduğunu gösterdi. Başka bir ifadeyle, C vitamini düzeyi düşük olan katılımcılarda bazı beyin bölgelerinin daha az uyumlu bir yapı sergilediği görüldü.
C vitamini ne işe yarıyor?
C vitamini, beyni oksidatif strese karşı korumaya yardımcı olan bir antioksidan olarak görev yapıyor. Ayrıca sinir hücrelerinin çalışmasında ve bazı kimyasal tepkimelerde rol oynuyor. İnsan vücudu C vitaminini üretemediği için bu vitaminin turunçgiller, çilek, domates, patates ve yeşil yapraklı sebzeler gibi besinlerden alınması gerekiyor.
Araştırmacılar, yeterli C vitamini düzeyinin yaşla birlikte ortaya çıkan bazı beyin değişimlerine karşı destek sağlayabileceğini düşünüyor. Ancak çalışmada gözlenen ilişkilerin büyüklüğü sınırlı ve sonuçlar tek başına C vitamini takviyesi kullanımını önermek için yeterli değil.
Araştırmacı Tomohiro Shintaku Medical Express’e şunları söyledi: “Bu araştırmada beni en çok etkileyen şey, 2 binden fazla ileri yaştaki yetişkinden oluşan güçlü ve toplum temelli bir katılımcı grubundan yararlanarak tek bir beslenme unsuruyla beynin geniş ölçekli ağları arasındaki küçük ama anlamlı ilişkileri saptayabilmemizdi. Bu sonuç, günlük beslenme alışkanlıklarımızın beyin yapımız üzerindeki olası etkisini gerçekten ortaya koyuyor.”
Kaynak: PLOS One