Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), Kızıl Gezegen’in jeolojik yapısını ve yaşam potansiyelini incelemek için uluslararası bilim kurumlarıyla iş birliği içinde geliştirilen Tienvın-3 keşif aracını 2028 yılında Hainan’daki fırlatma merkezinden, uzun menzilli roket sistemleri kullanarak uzaya göndereceğini duyurdu.
2028’de yollanması planlanan Mars keşif aracı Tienvın-3’ün topladığı kaya ve toprak örnekleriyle 2031 yılında Dünya’ya dönmesi öngörülüyor. Uluslararası bilim kurumları ve Hong Kong ile Makau’daki üniversitelerden seçilen 5 işbirliği projesi, keşif görevine katılacak. Geliştirilen bilimsel ölçüm ve analiz donanımlarından 3’ü yörünge uydusuna, 1’i hizmet modülüne, 1’i ise gezgin robota dahil edilecek.
Paris merkezli uzay araştırmalarıyla ilgili bilimsel çalışmalar yürüten uluslararası sivil toplum kuruluşu Uzay Araştırmaları Komitesinin (COSPAR) Tienvın-3 için geliştirdiği spektometre, Mars yüzeyinin mineral kompozisyonunu gözlemleyerek, Kızıl Gezegen’de olası bir yaşam izinin kanıtını arayacak.
Mars’ın atmosferini sürekli kaybetmesine yol açan kaçış olgusu Makau Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin geliştirdiği moleküler iyon kompozisyonu analiz aracı inceleyecek.
Hong Kong Çin Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen lazer heterodin spektrometresi ise Mars’ın atmosferinde ve rüzgar alanlarındaki su izotoplarının dağılımı üzerine araştırma yapacak.
Lazer Heterodin Spektrometresi, incelenmesi hedeflenen ışık kaynağının, örneğin güneş veya yıldız ışığı frekansını, lazerle bir dedektör üzerinde karıştırarak çok daha düşük bir radyo frekansına indirme prensibiyle çalışır. Oluşan frekans sayesinde ışığın içindeki çok dar spektral çizgiler, geleneksel optik yöntemlerle ulaşılamayacak kadar yüksek bir çözünürlükle analiz edilebilir hale gelir.
Temelde bir radyo alıcısının çalışma mantığını optik frekanslara taşıyan bu teknik, özellikle atmosferdeki sera gazlarının dikey profilini ölçmek ve gezegen atmosferlerini milimetrik bir hassasiyetle incelemek için kullanılır.
Hong Kong Üniversitesi’nin geliştirdiği hiperspektral nesne görüntüleyici, hizmet modülüne eklenerek Kızıl Gezegen’de su moleküllerinin izini sürmesi ve kaynak taraması yapması planlanıyor.
Hiperspektral nesne görüntüleyicisi, bir nesnenin veya yüzeyin yaydığı, yansıttığı veya ilettiği elektromanyetik radyasyonu, elektromanyetik spektrumun geniş bir aralığında (genellikle görünür ışıktan kızılötesine kadar) yüzlerce dar ve bitişik bantta analiz eden gelişmiş bir görüntüleme sistemidir.
Normal kameralar RGB ışığı yalnızca üç ana renge (kırmızı, yeşil, mavi) ayırırken hiperspektral görüntüleyiciler, her bir piksel için neredeyse sürekli bir spektrum elde eder. Bu, nesnelerin kimyasal bileşimlerini ve fiziksel özelliklerini “spektral imza” adı verilen veriler üzerinden tanımlamayı sağlar.
Mars yüzeyinde gezgin robotun hassas referans noktaları tayin etmesine İtalya’nın Ulusal Nükleer Fizik Enstitüsüne bağlı Frascati Ulusal Laboratuvarı’nda geliştirilen geri yansıtıcı lazer dizisi yardım edecek.
Çin uzayda iddialı
Çince “göklerdeki hakikati aramak” anlamına gelen “Tienvın”, adını milattan önce (MÖ) 4. yüzyılda yaşayan Çinli şair Çü Yüen’in dizelerinden alıyor.
Çin, uydu ve gezgin robottan oluşan ilk bağımsız uzay görevi “Tienvın-1″i Temmuz 2020’de Mars’a yolladı. Keşif aracı, 202 gün süren yolculuğundan sonra Mars yörüngesine ulaşırken robotik gezgin araç Curong, gezegenin yüzeyine indi.
Bir sonraki misyon olan asteroid keşif aracı Tienvın-2, Dünya’ya yakın “2016 HO3” asteroidinden kaya ve toprak örnekleri toplamak ve Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroid kuşağında “311P” asteroidini incelemek amacıyla Mayıs 2025’te uzaya gönderildi.
27 Nisan 2016’da Haleakalā’da bulunan Pan-STARRS 1 tarama teleskopu tarafından keşfedilen 2016 HO3, Dünya’nın etrafında dönüyormuş gibi görünen ancak aslında Güneş etrafında gezegenimizle eş zamanlı bir yörünge izleyen bir yarı uydu. Yaklaşık 40 ila 100 metre boyutlarındaki bu küçük asteroid, Dünya’ya en fazla 14 milyon kilometre yaklaşmakta ve bir turunu Dünya’dan sadece 16,5 saat daha uzun bir sürede tamamlıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı, NASA