Çin’in Şıncou-21 (Shenzhou-21) taykonot ekibi, 31 Ekim 2025’ten bu yana görev yaptığı Tiengong Uzay İstasyonu’nun dış cephesinde uzay enkazından korunma cihazlarını kurmak ve donanım bakımlarını gerçekleştirmek amacıyla robotik kol desteğiyle üçüncü uzay yürüyüşünü başarıyla tamamladı. Taykonotlar Cang Lu ve Vu Fey araç dışı işlemleri yürütürken, istasyonda kalan Cang Hongcang ekibe içeriden destek sağladı. Yaklaşık 5,5 saat süren bu operasyonla, istasyonun uygulama ve geliştirme aşamasındaki teknik güvenliği kontrol edildi. Taykonotların istasyonda 6 ay olarak planlanan görev süresinin 1 ay daha uzatılması öngörülüyor.
ABD’nin uzay araştırmaları alanındaki iş birliğini ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesinden dolayı Çin, Dünya yörüngesine 29 Nisan 2021’de ilk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) uzay istasyonunu fırlattı. 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de fırlatıldı.
Gönderilen çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan “Tiengong” (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya’nın artık kullanılmayan Mir Uzay İstasyonu model alınarak inşa edildi. Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle “T” biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçti. “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.
Üç kişilik taykonot mürettebatının dönüşümlü görev yaptığı istasyona “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.
Uzay turizminde de kullanılacak
Tiangong’un amacı ve görevi, uzay aracı buluşma teknolojisinin geliştirilmesi ve deneyim kazanılması, yörüngedeki kalıcı insan faaliyetleri, uzay istasyonunun uzun vadeli otonom uçuşu, yenilenebilir yaşam destek teknolojisi ile otonom kargo ve yakıt tedarik teknolojisinin geliştirilmesi olarak planlandı.
Gelecekteki derin uzay keşfi için teknolojiyi içerecek, yörüngede büyük ölçekli bilimsel ve pratik uygulamaları destekleyecek ve yeni nesil yörünge taşıma araçları için bir platform olarak hizmet vermesi düşünülüyor. Ayrıca bu uzay istasyonunun gelecekte uzay turizminde kullanılması da öngörülüyor.
Uzay yürüyüşü nedir?
Bir astronotun veya Çinlilerin kendi astronotlarına verdiği ismiyle taykonotların uzay aracından her çıkışına “uzay yürüyüşü” veya “uzay dışı aktivite” denir.
Rus kozmonot Alexei Leonov, 18 Mart 1965’te ilk uzay yürüyüşünü gerçekleştiren isim oldu. Leonov’un uzay yürüyüşü 10 dakika sürdü. Astronot Ed White ise 3 Haziran 1965’te Gemini 4 görevi sırasında ilk uzay yürüyüşü yapan Amerikalı oldu. White’ın uzay yürüyüşü 23 dakika sürdü.
Uzay yürüyüşleri, yapılacak işe bağlı olarak genellikle beş ila sekiz saat sürüyor. En çok uzay yürüyüşü yapma dünya rekoru Rus kozmonot Anatoly Solovyev’e ait; toplamda 82 saatten fazla uzayda kalarak 16 uzay yürüyüşü gerçekleştirdi.
Kaynak: Anadolu Ajansı, NASA