Türkiye’nin önde gelen gözlemevlerinden biri olan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ulupınar Gözlemevi’nde, bilimsel çalışmaların daha sağlıklı yürütülmesi ve gözlem kalitesinin artırılması için yenileme süreci başlatıldı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın desteğiyle yürütülen proje kapsamında, gözlemevinin binaları ve teknik altyapısı tamamen yenileniyor.
Radar Tepesi’nin güney yamacında, deniz seviyesinden yaklaşık 410 metre yükseklikte yer alan gözlemevi; uygun atmosfer koşulları, görece düşük ışık kirliliği ve konumu sayesinde gökyüzü gözlemleri için uygun bir ortama sahip. Merkezde kozmoloji, ötegezegenler, plazma fiziği, yıldızlar ve yüksek enerjili uzay olayları üzerine araştırmalar yapılıyor.
Ulupınar Gözlemevi bünyesinde, Türkiye’nin en büyük teleskopları arasında yer alan 122 santimetre çaplı T122 teleskobu başta olmak üzere farklı çaplarda birden fazla teleskop bulunuyor. Bu teleskoplar sayesinde asteroit ve meteor gözlemleri, yıldızların tayf analizleri, ötegezegen geçişleri ve yüksek enerjili kozmik olaylar detaylı biçimde incelenebiliyor.
Yıldızların tayf analizleri, yıldızlardan gelen ışığın özel cihazlarla parçalarına ayrılarak incelenmesi anlamına geliyor. Bu analizler sayesinde bir yıldızın hangi elementlerden oluştuğu, sıcaklığı, yaşı, hareket hızı ve hatta Dünya’ya yaklaşıp uzaklaşıp uzaklaşmadığı gibi birçok fiziksel özellik belirlenebiliyor.
2027 sonuna hazır
Modernizasyon kapsamında teleskopların yer aldığı kubbe ve binalar yenilenirken, gözlem hassasiyetini doğrudan etkileyen yazılım sistemleri, kamera ve filtre donanımları da güncelleniyor. Ayrıca yaklaşık iki yıl önce bölgede yaşanan yangının ardından ortaya çıkan altyapı sorunları gideriliyor; elektrik tesisatı, ısı ve sıvı yalıtımı ile izolasyon sistemleri daha güvenli ve modern hale getiriliyor.
2027 yılının sonuna kadar tamamlanması planlanan proje ile Ulupınar Gözlemevi’nin, daha yüksek veri kalitesi üreten, teknolojik olarak güncel ve uzun vadeli bilimsel araştırmalara uygun bir altyapıyla çalışmalarına devam etmesi hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı