İstanbul Teknik Üniversitesi ARI Teknokent bünyesinde faaliyet gösteren Waste Log, geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla yapay zeka destekli bir mobil uygulama geliştirdi. Uygulama, kullanıcıların atıklarını kaynağında ayrıştırmasını ve doğru geri dönüşüm kutularına yönlendirilmesini hedefliyor.
Sistem, plastik, cam, kağıt, alüminyum, elektronik atık, atık pil ve bitkisel yağ gibi birçok atık türünü kapsıyor. Kullanıcılar, atıklarını geri dönüşüm kutusuna atarken fotoğrafını çekiyor; yapay zeka bu işlemi doğruluyor ve karşılığında puan kazandırıyor. Puanlar, uygulama içindeki ürün ve hizmetlerde ya da anlaşmalı markaların sunduğu indirimlerde kullanılabiliyor.
Waste Log Kurucu Ortağı Mahir Okay Çelik, 2023’te kurulan girişimle bugüne kadar 110 tonun üzerinde atığın geri dönüşüme kazandırıldığını ve bu sayede 235 tonun üzerinde karbon salımının önlendiğini belirtiyor. Geri dönüşüme kazandırılan atık miktarının, bir önceki yıla göre yüzde 35 artış göstermesi, kullanıcı davranışındaki değişimi ortaya koyuyor.
6 ayda 60 ton atık geri dönüştürüldü
Edirne Belediyesi ile başlatılan “sıfır atık market” uygulaması da bu yaklaşımın sahadaki somut örneklerinden biri oldu. Vatandaşlar, evlerinde ayrıştırdıkları atıkları bu noktaya getirerek puan kazandı; kazandıkları puanları ise market içindeki belirli ürünlerde kullandı. Bu model sayesinde hem geri dönüşüm teşvik edildi hem de atıkların çöpe gitmesi engellendi. Uygulama kapsamında 6 ayda 60 ton atık geri dönüşüme gönderildi.
Konuyla ilgili Waste Log Şirketi Kurucu Ortağı Mahir Okay Çelik, “Bu uygulamanın temelinde şu var; ayrıştır, dönüştür ve karşılığında kazan ama bunu sadece bir seferlik yapma, sende bir davranış değişikliği yaratalım. Bundan sonra tüketimlerinin tamamını sürdürülebilirlik bilinciyle yap. Bundan sonra bütün tükettiğin ürünlerin ambalajlarını ayrıştır ve geri dönüşüme kazandır.” diyerek, amaçlarının kısa vadeli bir ödül sistemi kurmak değil, geri dönüşümü günlük hayatın doğal bir parçası haline getirmek olduğunu vurguladı.
Edirne’de başlayan bu modelin önce Türkiye geneline, ardından Avrupa’ya yayılması planlanırken; amaç, teknoloji destekli çözümlerle doğal kaynakların korunmasına, karbon salımının azaltılmasına ve sürdürülebilir bir çevre bilincinin yaygınlaşmasına katkı sağlamak.
Kaynak: Anadolu Ajansı