Nature Astronomy’de yayınlanan yeni çalışma, Güneş Sistemi dışından gelen yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS’ın suyunda sıra dışı bir kimyasal iz bulunduğunu ortaya koydu. Temmuz 2025’te keşfedilen 3I/ATLAS, gaz koması açıkça çözümlenen ikinci yıldızlararası ziyaretçi olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar, ALMA gözlemleriyle cismin komasındaki suyun döteryum/hidrojen oranını ölçerek, başka bir gezegen sisteminde oluşmuş kuyruklu yıldız maddesinin hangi koşullardan geldiğini anlamaya çalıştı.
Gözlemler 4 Kasım 2025’te, 3I/ATLAS’ın 29 Ekim 2025’teki Güneş’e en yakın geçişinden 6 gün sonra yapıldı. ALMA Band 5 ve Band 6 gözlemleriyle normal su molekülü H₂O, döteryumlu su molekülü HDO ve metanol çizgilerini hedeflendi. Çalışmada HDO ve birden fazla metanol çizgisi tespit edilirken, H₂O doğrudan tespit eşiğinin altında kaldı. Buna rağmen araştırmacılar, HDO, H₂O ve metanol verilerini birlikte modelleyerek su üretim oranı ve D/H oranı için sınırlar çıkardı.
Sonuçlar, 3I/ATLAS’ın su D/H oranının 6,6 × 10⁻³’ten büyük olduğunu gösterdi. Bu değer, Dünya okyanuslarındaki suyun değerinden yaklaşık 40 kat, tipik Güneş Sistemi kuyruklu yıldızlarından yaklaşık 30 kat yüksek. D/H oranı, suyun hangi fiziksel koşullarda oluştuğunu ve daha sonra nasıl işlendiğini anlamak için kullanılan güçlü bir kimyasal izleyici olarak biliniyor. 3I/ATLAS’taki su; daha soğuk, daha az ışınıma maruz kalmış ve daha az termal işlem görmüş malzemeden oluşmuş olabilir.
Keşif, Güneş Sistemi dışındaki bir kuyruklu yıldızın su içeriği üzerinden, başka bir gezegen sisteminin oluşum koşullarına bakma imkanı sunuyor. Tahmini kinematik yaşı 3-11 milyar yıl aralığında olan 3I/ATLAS, şimdiye kadar keşfedilen en yaşlı yıldızlararası nesne adaylarından biri olabilir. Yani 3I/ATLAS, yalnızca Güneş Sistemi’nden geçen geçici bir ziyaretçindan ziyade erken Galaksi döneminden kalmış, başka bir sistemin kimyasal geçmişini taşıyan donmuş bir arşiv olarak değerlendirilebilir.
Kaynak: Nature Astronomy