Menopozun sadece üreme döneminin sonu olmadığı, kadın sağlığını uzun vadede de derinden etkilediği ortaya çıktı. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, kadınların menopoza girdiği yaşın, ileriki yıllardaki beyin yapısı ve sinir sistemi sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu gösterdi. Religious Orders Study ve Rush Memory and Aging Project kapsamında 2 bin 603 yaşlı kadının verilerini 18 yıla varan bir süre boyunca inceleyen bilim insanları, erken menopozun bilişsel gerilemeyi hızlandırdığını tespit etti.
Araştırmaya göre daha erken yaşta menopoza giren kadınlarda, özellikle kişisel anıları ve yaşanmışlıkları hatırlamayla ilişkili “epizodik bellek” olmak üzere genel zihinsel gerileme daha hızlı seyrediyor. Bu kadınlar aynı zamanda Alzheimer hastalığına ortalamadan daha genç yaşta yakalanıyor. Araştırmacıların hesaplamalarına göre menopozun 10 yıl erken yaşanması, ortalama Alzheimer teşhis yaşında yaklaşık 1,8 yıllık bir kayba denk geliyor.
Beyaz madde hasarı daha hızlı birikiyor
Araştırmacılar, 60’lı yaşlardaki kadınların erkeklere kıyasla Alzheimer’a yakalanma riskinin neredeyse iki kat daha fazla olmasının, yalnızca kadınların daha uzun yaşamasıyla açıklanamayacağını vurguluyor. Beyin sağlığı, enerji metabolizması ve enflamasyon süreçlerinde kritik rol oynayan östrojen hormonunun menopozla birlikte azalmasının, bu tablonun önemli bir parçası olabileceği düşünülüyor. Çalışma kapsamında 774 kadının beyni yüksek çözünürlüklü MR ile defalarca tarandı, hayatını kaybeden bin 287 kadının beyni ise doğrudan doku incelemesinden geçirildi.
Sonuçlar, doğal yolla ve kademeli olarak menopoza giren kadınlarda beyaz madde hasarının daha hızlı biriktiğini ortaya koydu. Beş yıl erken doğal menopoza giren kadınlarda, 10 yıllık süreçte bu hasarın yaklaşık yüzde 15 daha fazla arttığı belirlendi. İlginç şekilde bu hızlanma, ameliyatla ani biçimde menopoza giren kadınlarda gözlenmedi. Araştırmacılar, menopozun doktorların erken müdahale edebileceği kritik bir dönüm noktası olduğunu, kişiselleştirilmiş tedavi planlarıyla milyonlarca kadının bilişsel sağlık geleceğinin değiştirilebileceğini vurguluyor.
Kaynak: JAMA Network Open