İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmada, Marmara Denizi’nde yer alan deniz çayırlarının güncel durumu modern teknolojilerle kayıt altına alınıyor. Çalışmada uydu görüntüleri, insansız hava araçları (İHA) ve yapay zeka algoritmaları birlikte kullanılıyor.
Yüksek çözünürlüklü uydu ve İHA verileri yapay zeka ile analiz edilerek deniz çayırlarının dağılımı haritalanıyor.
Veriler, su altında yapılan dalışlarla kontrol edilerek doğrulanıyor. Bu sayede hem daha doğru sonuçlara ulaşılıyor hem de klasik yöntemlere göre daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle geniş alanlar izlenebiliyor.
Projede, Akdeniz’e özgü ve ekosistem açısından büyük öneme sahip Posidonia oceanica türü deniz çayırları özellikle takip ediliyor. Çayırlar yüksek karbon tutma kapasiteleri, oksijen üretimleri ve çok sayıda deniz canlısı için yaşam alanı oluşturmaları nedeniyle “denizin akciğerleri” olarak tanımlanıyor.
Sıcaklık artışı olumsuz etkileyebiliyor
Araştırmacılar, deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, kirlilik, kıyı yapılaşması ve kontrolsüz tekne demirlemelerinin bu hassas habitatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Özellikle uzun süreli sıcaklık artışlarının deniz çayırlarında büyük kayıplara yol açabildiği belirtiliyor.
Konuyla ilgili çalışma ekibinden Dr. Selahattin Ünsal Karhan “Akdeniz’deki deniz canlılarının yaklaşık yüzde 25’inin yaşamının bu çayırlarla doğrudan ilişkisi bulunuyor” diyerek deniz çayırlarının balıklar için beslenme, saklanma ve üreme alanı oluşturduğunu, bu alanlardaki kayıpların deniz ekosisteminin tamamını etkileyebileceğini vurguluyor.
Toplanan tüm veriler, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı dijital altyapıda kayıt altına alınıyor ve yapay zeka destekli uzun dönemli analizlere olanak sağlıyor.
Paşalimanı Adası’nda pilot olarak yürütülen çalışmanın, farklı bölgelerde test edilmesinin ardından Türkiye kıyılarının geneline yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı