Starlink, özel uzay taşımacılığı şirketi SpaceX tarafından dünyanın en uzak bölgelerine düşük maliyetli internet sağlamak için geliştirilen uydu ağının ismi. Bir Starlink uydusunun ömrü yaklaşık beş yıl olurken, SpaceX’in nihai hedefi 42 bin uyduya sahip olmak.
Gökbilimci Jonathan McDowell’ın websitesindeki 19 Aralık 2025 tarihli verilere göre, yörüngede halihazırda geniş bant internet ağı hizmeti sağlayan 9 bin 357 Starlink uydusu bulunuyor ve 9 bin 347’si çalışır durumda. Ancak biri geçtiğimiz günlerde kontrolden çıktı.
Starlink ekibinin yaptığı açıklamaya göre, Dünya’nın yörüngesinde dönen uydularından biriyle iletişim kesildi. 418 kilometre irtifada bulunan uzay aracının ilerleyen günlerde yeryüzüne düşmesi bekleniyor.
Starlink, X’te yaptığı paylaşımda, “Uydu büyük ölçüde sağlam durumda, kontrolsüz biçimde dönüyor ve haftalar içinde Dünya atmosferine yeniden girerek tamamen yok olacak” ifadesini kullandı.
Şirket, bu uydunun irtifasının kısa sürede dört kilometre düştüğünü, bunun da uydunun içinde bir patlama yaşanmış olabileceğini düşündürdüğünü belirtti.
SpaceX, enkaz parçalarını takip etmek için ABD Uzay Kuvvetleri ve NASA ile birlikte çalıştığını bildirse de parça sayısını belirtmedi.
Onlarca enkaz parçası uzayda süzülüyor
Uzay takibi şirketi LeoLabs ise, olaydan kaynaklanan onlarca cisim tespit ettiğini bildirdi. Bu cisimlerin enkaz parçaları olduğu tahmin ediliyor. Analizler devam ettikçe daha fazla enkaz parçasının bulunması muhtemel görünüyor.
Firmaya göre, uydunun irtifasının hızla düşmesi, uzaydaki başka bir cisimle çarpışmasından ziyade, uydunun iç kaynaklı bir sorunundan ötürü arızalandığının göstergesi.
Öte yandan, ABD Uzay Kuvvetleri’nin uzay izleme birimi, yörüngedeki diğer aktif uydular için risk oluşturabilecek enkaz parçalarının sayısına ilişkin yorum talebine yanıt vermedi. Ancak Starlink uydusunun, küçük sayılabilecek bir enkaz alanı oluşturduktan sonra hala kısmen sağlam kalması nedeniyle diğer yörünge kazalarına kıyasla daha küçük ölçekli olduğu değerlendirildi.
Yörünge uydularla kaplandı
Son yıllarda birçok ülke ve şirket, internet ağları ya da uzay tabanlı görüntüleme hizmetleri için uydu konuşlandırma yarışına girdi. Dünya yörüngesindeki uzay aracı sayısı keskin biçimde arttı.
Birçok uzman, özellikle ABD ve Çin başta olmak üzere uzayla ilgilenen ülkeler arasında, kaçınma manevraları ve uydu konuşlandırmalarını daha iyi koordine edebilmek için yörüngede daha net uluslararası trafik kurallarının oluşturulmasını savunuyor.
Geçtiğimiz hafta SpaceX’in Starlink mühendisliğinden sorumlu başkan yardımcısı Michael Nicolls, X’te yaptığı paylaşımda, kısa süre önce fırlatılan Çin’e ait bir uzay aracının, bir Starlink uydusuna 200 metreye kadar yaklaştığını; durumun, uydu operatörlerinin genellikle kaçınmaya çalıştığı tehlikeli derecede yakın bir mesafe olduğunu söyledi. Nicolls, “Uzay faaliyeti risklerinin büyük kısmı, uydu operatörleri arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklanıyor ve bunun değişmesi gerekiyor.” dedi.
Ayrıca çok sayıda bilimsel makalede de uyduların uzayda ışık kirliliğine yol açmasının astronomi gözlemlerine zarar verdiği belirtiliyor.
Kaynak: Reuters, Space com