‘Çeltiğin babası’ Ziraat Mühendisi Dr. Halil Sürek, 50 yıllık meslek hayatında 80’e yakın çeltik çeşidi geliştirdi. 11 yıllık çalışmalar sonucunda iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine karşı Yörük, Irmak ve Kayı adlı üç yeni tür geliştirdi.
Türkiye’de yıllık çeltik üretimi yaklaşık 900 bin ile 1 milyon ton arasında değişiyor. Bu üretimin yüzde 70’i Marmara Bölgesi’nde, özellikle yüzde 40’ı Edirne’de gerçekleştiriliyor. Son yıllarda iklim değişikliğine bağlı olarak artan kuraklık, ani yağışlar ve sıcaklık dalgalanmaları, üretimde ciddi riskler oluşturuyor.
Çeltik bitkisi, yetişme sürecinde sürekli suya ihtiyaç duyan bir ürün olduğu için özellikle kuraklık dönemlerinden doğrudan etkileniyor. Bununla birlikte aşırı yağış ve sıcaklığın aynı dönemde görülmesi, tarlada nem oranını artırarak mantar hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olabiliyor ve bitkinin yapraklarına, tanelerine zarar vererek verimi düşürüyor.
Geliştirilen Yörük, Irmak ve Kayı adlı yeni çeltik çeşitleri ise bu zorlu koşullara karşı daha dayanıklı olacak şekilde tasarlandı. Bu türlerin, mantar hastalıklarına karşı genetik direnç gösterdiği ve kısa süreli susuzluk stresine karşı daha dayanıklı olduğu öne sürüldü. Yani bitki, hem hastalığa yakalanma riskini azaltıyor hem de suyun az olduğu dönemlerde üretimi sürdürebiliyor.
Testlerde olumlu sonuçlar verdi
Yeni geliştirilen çeşitler sayesinde çiftçiler hastalıklara karşı daha az ilaç kullanacak. Mantar hastalıkları için yılda birkaç kez ilaçlama yapılırken, bu türlerle birlikte ilaç ihtiyacı büyük ölçüde azalacak ve bu da hem maliyetleri düşürecek hem de çevreye verilen zararı azaltacak. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Agrobest Grup adına tescillenen çeşitler, yapılan saha denemelerinde de olumlu sonuçlar verdi.
Konuyla ilgili Dr. Sürek “Bu ürünler, çiftçilerimiz tarafından yaptığımız deneme çalışmalarında çok büyük ilgiyle karşılandı. Özellikle civar ülkelerden gelen çiftçiler de bu ürünlere ciddi anlamda bir talep oluşturdu. Önümüzdeki dönemde sadece ticari anlamda değil, Türkiye tarımına sağladığımız katkıyla bu çeşitlerimiz iyi bir noktaya gelecek” ifadelerini kullandı.
Üreticilerden yoğun ilgi gören bu çeltik türlerinin, önümüzdeki dönemde hem Türkiye’de hem de çevre ülkelerde yaygınlaşması bekleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı