Myanmar’ın Kachin bölgesinde 100 milyon yıl öncesine ait bir kehribarın içinde böcek fosili keşfedildi. Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinden araştırmacılar, fosilin böceklerde nadir görülen bir morfolojik özelliğe sahip olduğunu belirledi. Böcek, ön bacaklarında kıskaçlara sahipti. Yengeç kıskaçlarına benzeyen bu büyük kıskaç benzeri yapılar (chelae), pense ya da maşa gibi işlev görüyor.
Insects dergisinde yayınlanan çalışmaya göre araştırmacılar, fosili mikro-bilgisayarlı tomografi ile inceledi ve anatomisinin tüm yapısını üç boyutlu olarak görüntüledi. Yapılan nicel morfolojik analizde, hem soyu tükenmiş hem de günümüzde yaşayan türlerden 2 binden fazla kıskaç ve benzeri yakalama yapısının şekilleri karşılaştırıldı. Sonuçlar, bu fosil böceğin kıskaçlarının diğer böcek türlerinden belirgin şekilde farklı olduğunu ortaya koydu. Hatta benzer yapılar, daha uzak akraba olan kabuklular (yengeçler, ıstakozlar, karidesler) ve tanaidlerde görülüyor.
K-pop grubu Stray Kids’in sahne pozuna benzetildi
Üniversitenin bülteninde görüşlerine yer verilen LMU Biyoloji Fakültesinden zoolog Privatdozentin Carolin Haug, “Daha önce bu cins kıskaçlar yalnızca üç böcek grubunda biliniyordu.” dedi.
Söz konusu ayırt edici özellik nedeniyle araştırmacılar fosili yeni bir cins olarak sınıflandırdı ve cinse Carcinonepa libererrantes adını verdiler. Cins adı, “yengeç” anlamına gelen Latinceleştirilmiş Yunanca “carcino-” ile sucul gerçek böcek grubuna atıf yapan “nepa” kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. “Libererrantes” adında ise K-pop grubu Stray Kids’ten esinlenildi.
Haug, “Cins adı libererrantes ise oldukça başarılı K-pop grubu Stray Kids’ten esinlenerek Latinceleştirildi. Bu isim uygun görüldü çünkü fosilin kıskaçlarının duruşu grubun ikonik pozunu andırıyor. Ayrıca Stray Kids, makalenin yazarlarından Fenja Haug’un favori grubu.” diyerek cinse neden “libererrantes” adının verildiğini açıkladı.
Araştırmacılar, korunmuş morfolojik özelliklere dayanarak bu yeni cinsin, gerçek böcekler (Heteroptera) içinde yer alan sucul böcek grubuna (Nepomorpha) ait olduğunu belirledi. Ön bacaklarındaki dikkat çekici kıskaçların muhtemelen küçük böcekleri yakalamak için kullanıldığı düşünülüyor. Vücut yapısı ise günümüzde yaşayan ve karada avcı olarak yaşamaya uyum sağlamış Gelastocoridae ile benzerlik gösteriyor.
Haug, yeni keşfedilen hayvanın Kretase döneminde bir ormanın muhtemelen kıyıya yakın bir bölgesinde yaşadığını düşündüklerini belirtti.
Kaynak: Insects, LMU bülteni