Yeni bir makaleye göre; Türkiye, İsviçre ve Güney Kore’den araştırmacılar, sanal ve artırılmış gerçeklikte dokunma duyusunu gerçekçi biçimde hissettirmeyi amaçlayan hafif bir haptik (dokunma duyusuyla ilgili) yüzük geliştirdi. 18 gram ağırlığındaki bu giyilebilir cihaz, kuvvet algılama ve geri bildirim sağlayarak parmak üzerindeki bastırma ve kayma kuvvetlerini ölçüp kullanıcıya geri iletebiliyor.
Sanal gerçeklik (virtual reality/VR), tamamen simüle edilmiş, dijital bir ortam oluşturur. Kullanıcıyı fiziksel dünyadan izole eden bu teknolojide özel bir başlık (headset) takılarak yapay bir dünyaya tamamen dalınır. Artırılmış gerçeklik (augmented reality/AR) ise, gerçek fiziksel dünyayı, dijital bilgi veya nesnelerle zenginleştirir ve üst üste bindirir. Böylece, gerçek çevreyle etkileşim devam eder. Bu teknolojiler, video oyunları ve medya içeriklerini daha etkileyici hale getirmekten, belirli eğitimleri geliştirmeye ve profesyonellerin günlük işlerini desteklemeye kadar çok çeşitli alanlarda, dünya genelinde yaygın olarak kullanılıyor.
Şimdiye kadar VR/AR çalışmaları ağırlıklı olarak kullanıcıların gördüklerine ve duyduklarına odaklandı; yani dijital deneyimlerin görsel ve işitsel kalitesini artırmaya çalışıldı. Bununla beraber, dokunma duyusu büyük ölçüde göz ardı edildi.
İstanbul Teknik Üniversitesinin yanı sıra Sungkyunkwan Üniversitesi ile École Polytechnique Fédérale de Lausanne’den araştırmacılar, kullanıcıların sanal dünyalarda deneyimledikleriyle uyumlu dokunsal hisleri gerçekçi biçimde “hissetmelerini” sağlayabilecek yeni bir giyilebilir cihaz geliştirdi.
Nature Electronics dergisinde yayınlanan makaleye göre cihaz, origamiden esinlenilerek üretildi. Bu yüzük, kullanıcıların cildine etki eden kuvvetleri ölçen ve belirli hisler üretmek için parmağa geri kuvvet uygulayan bir yapıya sahip. Makalede, yüzüğün 18 gram ağırlığa ve kuvvet algılama ile geri bildirim sunan bir dokunsal arayüze sahip olduğu açıklandı.
VR’da gerçekçi dokunma için hafif bir cihaz
İsviçre’deki École Polytechnique Fédérale de Lausanne’den Mustafa Mete, İTÜ’den Dila Türkmen ve Merve Acer Kalafat’ın da yer aldığı makaleye göre; oldukça hafif olan yüzük, origamiden (kağıt katlama sanatı) esinlenilerek tasarlanan, katlanmış geometrik bir yapıya bağlı. Bu geometrik yapı, cihazın cilt üzerindeki bastırma ve kayma kuvvetlerini verimli biçimde algılamasını, buna karşılık gerçekçi dokunsal hisler üretmesini sağlıyor.
Makalede araştırmacılar cihazın nasıl çalıştığını şu sözlerle tanımlıyor:
“Sistem, verimli ve kompakt kuvvet iletimi sağlayan origami benzeri bir yapısal tabana ve aynı anda kayma, normal kuvvetleri algılayabilen yumuşak bir kuvvet algılama yüzeyine sahip. Kuvvet algılayıcı deri, piramit mikro yapılara sahip, topoloji açısından optimize edilmiş ve lazerle desenlenmiş bir katmanın, dört dirençsel piksele sahip başka bir katmanla birleştirilmesiyle üretildi; bu yaklaşım doğrusal hassasiyet ve hızlı tepki süresi sağlıyor.”
Yeni geliştirilen dokunsal yüzükte, basıldığında veya büküldüğünde elektriksel dirençleri değişen dört sensör ile hava basıncı kullanarak hareket eden yumuşak pnömatik aktüatörler (bileşenler) yer alıyor.
Kullanıcının parmağının hareketlerini izlemek için, mürekkep püskürtmeli baskı ile üretilmiş esnek ve bükülebilir sensörler kullanıldı.
Daha gerçekçi sanal deneyimlere doğru
İlk testlerde, dokunsal yüzüğün üç serbestlik derecesinde kuvvet uygulayabildiği ve 6,5 newton (N) seviyesine kadar kuvvet geri bildirimi sağladığı görüldü. Bu da, VR veya AR deneyimleriyle uyumlu, algılanabilir ve gerçekçi dokunsal hisler üretebildiği anlamına geliyor.
Gelecekte bu cihaz daha da iyileştirilebilir ve çeşitli gerçek dünya uygulamalarında kullanılabilir. Oyun deneyimlerini zenginleştirmenin yanı sıra, mesleki eğitim ve tıbbi rehabilitasyon alanlarında da fayda sağlayabilir. Ayrıca, benzer dokunsal cihazların geliştirilmesine ilham vererek, giderek daha sürükleyici ve gerçekçi dijital deneyimlerin önünü açabilir.
Kaynak: Nature Electronics