Astronomlar, Kepler Uzay Teleskobu’nun yıllar önce topladığı gözlem verilerini yeniden incelerken Dünya’ya oldukça benzeyen yeni bir gezegen adayı keşfetti. HD 137010 b adı verilen bu gök cismi, yıldızının önünden yalnızca bir kez geçerken kaydedildi. Bu tek geçiş, gezegenin varlığına dair güçlü bir ipucu sunuyor ancak henüz kesin kanıt olarak kabul edilmiyor.
Kepler Uzay Teleskobu, yıldızları uzun süre izleyerek parlaklıklarındaki çok küçük değişimleri ölçüyor. Bir gezegen, yıldızının önünden geçtiğinde yıldızın ışığı kısa süreliğine çok az azalıyor. HD 137010 b’de bu kararma yalnızca bir kez gözlendi. Bu nedenle gök cismi şu an için “gezegen adayı” olarak sınıflandırılıyor.
Dünya’ya yakın boyut ve yıl süresi
HD 137010 b, Dünya’dan yaklaşık 146 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Yapılan ölçümlere göre gezegen, Dünya’dan yalnızca yüzde 6 daha büyük. Ayrıca yıldızının etrafındaki bir turunu yaklaşık 355 günde tamamlıyor. Bu süre, Dünya’daki bir yıl ile neredeyse aynı uzunlukta.
Bu özellikler, gezegeni bugüne kadar bulunan birçok ötegezegenden ayırıyor. Çünkü çoğu ötegezegen ya çok büyük gaz devleri ya da yıldızlarına aşırı yakın, çok sıcak dünyalar olarak biliniyor.
Neden buz gibi bir dünya
Gezegenin etrafında döndüğü yıldız, Güneş’e benzeyen ancak ondan daha soğuk ve daha az parlak olan K-tipi bir cüce yıldız. Bu durum gezegen için kritik bir fark yaratıyor. HD 137010 b, Dünya’nın Güneş’ten aldığı enerjinin yalnızca yaklaşık üçte birini alıyor.
Bilim insanları bu verilere dayanarak gezegenin yüzey sıcaklığının yaklaşık eksi 68 derece civarında olabileceğini hesaplıyor. Bu da gezegenin büyük olasılıkla buzla kaplı, Mars benzeri soğuk bir dünya olduğunu gösteriyor.
Yaşanabilir kuşakta ama sınırda
Araştırmacılar, HD 137010 b’nin “yaşanabilir kuşak” olarak adlandırılan bölgenin dış sınırına yakın bir konumda yer aldığını belirtiyor. Yaşanabilir kuşak, bir yıldızın etrafında sıvı suyun teorik olarak bulunabileceği mesafeyi ifade ediyor.
Ancak gezegenin çok az enerji alması nedeniyle yüzeyinde sıvı su bulunma ihtimali şu aşamada düşük görülüyor. Yine de gezegenin kalın bir atmosfere sahip olması durumunda, bu atmosfer ısıyı tutarak koşulları bir miktar değiştirebilir. Bu ihtimal henüz yalnızca teorik düzeyde.
Araştırma, Güney Queensland Üniversitesinde görevliyken çalışmayı başlatan ve şu anda Almanya’daki Max Planck Astronomi Enstitüsü’nde çalışan Alexander Venner liderliğindeki uluslararası bir ekip tarafından yürütüldü. Bulgular, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.HD 137010 b’nin kesin bir gezegen olarak kabul edilebilmesi için yıldızının önünden tekrar geçiş yapması gerekiyor. Ancak gezegenin yörünge süresi yaklaşık bir yıl olduğu için bu geçişleri yakalamak oldukça zor. Bilim insanları, gelecekte yapılacak yeni teleskop gözlemleriyle bu geçişleri doğrulamayı hedefliyor.
Kaynak: IOPscience