Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, aynı döllenmiş yumurtadan gelişen tek yumurta ikizi iki kız bebeğin kanserli dokuları karşılaştırıldı. İki bebekteki kanserli hücrelerde de yalnızca bir kardeşe özgü DNA değişiklikleri bulundu. Bu bulgu, hastalığın bu bebekte başlayıp diğerine anne karnında geçtiğini gösterdi.
Bebeklerde, kas ve yağ gibi yumuşak dokularda gelişebilen kanserler arasında yer alan “farklılaşmamış sarkom” saptanmıştı. Kanserli hücrelerin belirli bir normal hücre türüne özgü özellikler göstermediği bu hastalık, çok nadir görülüyor.
Kanser hücrelerinin, gebelikte anneyle bebek arasında oksijen ve besin alışverişini sağlayan ortak plasenta üzerinden diğer kardeşe geçtiği değerlendirildi.
DNA değişiklikleri hücrelerin kaynağını gösterdi
Araştırmacılar, bebeklerden alınan 10 kanserli ve 12 sağlıklı doku örneğini, ortak plasentadan alınan örneklerle birlikte inceledi. Hücreler çoğalırken DNA’larında küçük değişiklikler oluşabiliyor. Bu değişiklikler yeni hücrelere aktarılıyor ve hangi hücrelerin aynı kaynaktan geldiğini gösteren işaretler gibi kullanılabiliyor. Tek yumurta ikizlerinde de bu işaretlerin bir bölümü kardeşlerden yalnızca birine özgü olabiliyor. Araştırmacılar, bu değişiklikleri takip ederek iki bebeğin kanserli hücrelerinin de yüzünde kitle görülen kardeşten geldiğini belirledi.
DNA değişikliklerinin sayısından hareketle yapılan hesaplamalar, kanserin gebeliğin ilk üç ayının sonunda başlamış olabileceğine işaret etti. Diğer kardeşe geçişin ise ikinci üç aylık dönemin sonlarında gerçekleştiği tahmin edildi. Araştırmacılar, bu tarihleri hesaplarken hücrelerdeki DNA değişikliklerinin zaman içinde sabit hızla biriktiğini varsaydı. Bu nedenle verilen tarihler, hastalığın başlangıcına ve geçişine ilişkin yaklaşık zamanları gösteriyor.
Bulgular, kanser hücrelerinin kardeşler arasındaki geçişinin büyük olasılıkla tek seferde yaşandığını gösterdi. Araştırmacılar, bir ikizde kanser görülmesinin hastalığın diğerine mutlaka geçeceği anlamına gelmediğini vurguladı.
İlk kitle gebeliğin 33. haftasında görüldü
Bebeklerden birinin yüzündeki kitle, gebeliğin 33. haftasında vücudun iç yapısını ayrıntılı olarak gösteren MR taramasıyla fark edildi. Bir hafta sonra dünyaya gelen bebeklerin ikisinde de kanserli kitleler bulundu. Kanserli hücrelerde, hücrelerin işleyişi için gerekli bilgileri taşıyan DNA bölümlerinden MN1 ve ZNF341 adlı iki genin parçalarının anormal biçimde birleştiği saptandı. Araştırmacılar, bu birleşmenin kanserin gelişiminde rol oynadığını belirledi. Her iki bebek de doğumdan kısa süre sonra yaşamını yitirdi. Aileleri, hastalığın araştırılabilmesi için ölüm sonrası doku incelemelerine izin verdi.
Kanserin başladığı bebeğin, kanı süzen ve bağışıklık sisteminde görev alan dalağından alınan örnekte, hücrelerin yaklaşık yüzde 75’inin diğer kardeşten gelmiş olabileceği hesaplandı. Bu sonuç, ikizler arasında ters yönde normal kan hücresi geçişi de yaşandığını destekledi.
Tek yumurta ikizlerinin oluşumunda, aynı döllenmiş yumurtadan gelişen hücreler iki ayrı bebeği oluşturacak şekilde ayrılıyor. Bu vakadaki DNA izleri, ayrılmanın yaygın açıklamalarda öngörülenden daha erken gerçekleşmiş olabileceğine işaret etti. Plasentadan alınan örnekler de kanserin geçtiği bebeği oluşturan erken dönem hücrelerinin, bu organın gelişimine daha fazla katkı verdiğini gösterdi. Araştırmacılar, plasentanın tamamını inceleyemediklerini belirtti.
İkizler arasında doğum öncesi kanser hücresi geçişine daha önce de rastlanmıştı. Tek bir ikiz çiftini kapsayan bu araştırmada, nadir görülen bir kanserin başlangıcı ve kardeşler arasındaki yayılması DNA izleriyle ayrıntılı biçimde incelendi.
Kaynak: Nature Communications