Yapay zeka, bazı iş pozisyonlarında şimdiden oldukça iyi performans sergiliyor; akademik makaleler yazabiliyor, uzay araştırmalarını geliştiriyor ve tıbbi tedaviler yapabiliyor. Yakın gelecekte yapay zeka, yönetici rolünde bulunabilir ve insan meslektaşlarının çalışma hayatlarını etkileyen kararlar alabilir.
The Conversation’da kaleme alınan makaleye göre, aslında yapay zekanın yönetici olması beklenen bir durum. Nihayetinde, yapay zeka bilgiyi öğrenmede, analiz etmede, entegre etmede ve üretme yeteneğinde oldukça iyi. Hatta, bazı çalışmalara göre, biliş (yapay zeka daha derin ve hızlı düşünür), muhakeme (daha geniş bir analiz kapsamı ve daha iyi bir doğruluk oranı var) ve koordinasyon (son derece karmaşık görevleri üstlenebilir ve büyük miktarda veriyi işleyebilir) konularında insan zekasını geride bırakıyor.
Profesyonel yetenekleri bakımından yapay zeka oldukça detaylı bir özgeçmişe sahip. Tekrarlayan manuel işler yaptığı, montaj hatlarında yoğun görevler üstlendiği ve uzayda risk değerlendirmelerinde bulunduğu biliniyor.
Aynı zamanda, araştırmalar yapay zekanın artık çoğu insanla “meslektaş” olduğunu, işletmeleri ve insan çalışanları günlük görevlerini yerine getirirken desteklediğini doğruluyor. Bununla birlikte, yapay zekanın varlığının artmasını, işine tehdit olarak gören insanlar da var. Ancak birçok şirket ve kuruluş için yapay zeka paha biçilemez bir konuma ulaştı.
Son araştırmalar, yapay zekanın pazarlama stratejilerinin verimliliğini artırdığını, enerji tasarrufunu iyileştirdiğini ve sorun çözme yeteneklerini geliştirdiğini gösterdi. Üstelik, bu becerileri insanlar, yıllarca eğitim aldıktan ve deneyim kazandıktan sonra edinebiliyor. Yapay zeka ise çok daha hızlı bir şekilde bu kazanımı sağlıyor. Ayrıca yapay zeka haftanın yedi günü, günde 24 saat çalışabiliyor. Şikayet etmemesi ve greve gitmeyecek olması da avantaj olarak sunuluyor.
Belki bir sonraki yönetici
Yapay zeka insan yöneticilerin yerini alabilir mi? Administrative Sciences dergisinde yayınlanan makalede araştırmacılar, bir işletmenin üstlenebileceği en önemli görevlerden biri olan “işgücü üyelerini işe alım sürecini” değerlendirdi. Araştırmacılar bu görevi, kendi geliştirdikleri yapay zeka sistemine devretti.
İşe alım süreçleri genellikle ya kıdemli çalışanlar ya da uzman firmalar tarafından yürütülür. Ancak çalışmada, yapay zeka, aday seçiminden sözleşme taslağı hazırlamaya kadar tüm işe alım sürecini bağımsız ve yetkin bir şekilde yönetti. Çevrim içi görüşmeler, anketler ve filtreler kullanarak, Çin’deki bir elektronik üretim tesisinde çalışması için 100’den fazla kişiye iş teklif edildi.
Deneylerde, yapay zekanın en azından işe alım alanında yönetsel görevleri uygulayabildiği sonucuna varıldı. Araştırmacılar, yapay zekanın önümüzdeki on yıl içinde çok daha geniş bir ölçekte, insan çalışanları denetleyerek, yönlendirerek ve yöneterek, yöneticilik görevlerini yerine getirebileceğini ileri sürüyor.
Ayrıca ekip, yapay zekanın ilk olarak, halihazırda operasyonel rollerde kullanıldığı teknoloji sektöründe yöneticilik görevi üstleneceğini düşünüyor. Ancak diğer sektörlerin de benzer adımlar atması beklenebilir.
İnsan emeğine ne olacak?
Bazı araştırmalar, yapay zekanın işletmelere daha iyi performans, finansal kazanç ve rekabet avantajı açısından önemli farklar sunduğunu gösteriyor. Yine de yapay zekanın sadece avantajları yok. Tüm faydalarına rağmen, yapay zeka birçok insanın iş ve kariyeri için varoluşsal bir tehdit oluşturuyor. İnsan yöneticiler, kendi karar verme özgürlüklerine veya statülerine engel olan teknolojiyle çalışmaya istekli olmayabilir.
Yapay zeka, başarılı organizasyonları yönlendirebilecek ilişki kurma, dostluk veya takım ruhu konularında da henüz yetenekli değil. Bu nedenle, yapay zeka ve insan meslektaşları arasındaki rekabet bazı sektörlerde muhtemelen büyümeye devam edecek olsa da, insanların halen değerli güçlü yönleri var. Örneğin, insanlar; vizyon, tutku ve geleceğe dair umutlara sahip, bu da sosyal ve ekonomik ilerleme ve kalkınma için ivme sağlıyor. Yapay zeka ise bu şekilde çalışmıyor.
Öte yandan, yapay zeka görevlerini yönlendirmek için dış (insan) güce ihtiyaç duyuluyor. Günümüzde, yapay zeka, insanlar dahil olmadan bir konuda yönetici olamaz veya muhakeme edemez.
Kaynak: 2N News, The Conversation, Administrative Sciences