Antik Mezopotamya tarihine ışık tutan iki kil silindir, Babil Kralı II. Nebukadnezar’ın (MÖ 604-562) antik Kiş kentindeki ziguratı onarttığını belgeleyen ilk temel metin olarak kayda geçti. Silindirler, 2013 yılında Irak’ta iki kişi tarafından bulunarak Irak Eski Eserler ve Miras Kurulu’na teslim edildi. Ardından yapılan çözümleme ve çeviri çalışmaları, üzerlerindeki çivi yazılı metinlerin II. Nebukadnezar dönemine ait olduğunu ortaya koydu.
Tesadüfen, Kiş kentinin zigurat kalıntılarını barındıran Tell el-Uhaymir tepesinin yüzeyinde bulunan iki silindirin aynı metni içermesi, bulgunun önemini artırdı. Metinler, savaş tanrısı Zababa ile aşk ve savaş tanrıçası İştar’a adanmış olan ve adı “yüce tapınak-kule evi” anlamına gelen ziguratın onarımına odaklanıyor. Bu durum, daha önce yalnızca Nebukadnezar’ın adını taşıyan damgalı tuğlalara dayanarak varsayılan restorasyon çalışmalarını ilk kez yazılı bir belgeyle doğrulamış oldu.
II. Nebukadnezar dönemine ait kil silindirler Mezopotamya tarihine yeni ayrıntılar ekliyor
Araştırmalara göre zigurat ilk olarak Hammurabi döneminde inşa edildi ve yüzyıllar boyunca farklı krallar tarafından onarıldı. Silindirlerde II. Nebukadnezar, yapının zamanla yıprandığını, duvarlarının çöktüğünü ve yağmur nedeniyle tuğlalarının zarar gördüğünü aktarıyor. Kral, tanrılar Marduk ve Nabu tarafından tapınaklarla ilgilenmekle görevlendirildiğini belirterek ziguratı yeniden sağlamlaştırdığını ve eski görkemine kavuşturduğunu ifade ediyor.
Phys.org’un haberine göre çalışmanın yazarlarından Dr. Ahmed Ali Jawad, metinlerde adı geçen tanrıların Mezopotamya inanç sistemi içindeki yerine dikkat çekiyor: “Zababa savaş tanrısıdır, eşi İştar ise savaş ve aşk tanrıçasıdır. Antik Mezopotamya’da tanrıların çoğu eşleriyle birlikte aynı tapınakta tapınım görürdü. Ayrıca İştar, Uruk kentinin baş tanrıçası olarak ve birçok kentte ibadet edilen önemli bir ilah olarak bilinir.”
Metinlerde önceki kralların isimleri anılmasa da arkeolojik veriler, bu kişilerin Samsu-iluna ve Adad-apla-iddina olabileceğine işaret ediyor. Neredeyse birebir aynı içeriğe sahip iki kil silindir, II. Nebukadnezar’ın Kiş ziguratındaki inşa ve onarım faaliyetlerini doğrudan belgeleyen ilk yazılı kaynak olma özelliği taşıyor.
Kaynak: Cambridge University Press