Yeni çalışmaya göre, çevrenizdeki insanlara kıyasla daha iyi bir gelir elde edip edemeyeceğinizi işiniz belirliyor. Ancak gelir seviyenizin düşmesi maaş ya da ücretinizden değil, genellikle sermaye gelirinizin dalgalanmasından kaynaklanıyor. Ekonomistler bunu “gelir hareketliliği” olarak adlandırıyor. Gelir hareketliliği, bireylerin gelir seviyesinin yükselip düşmesinin, toplumdaki diğer bireylere kıyasla ne kadar kolay veya zor olduğunu gösteriyor.
Çalışmanın yapıldığı Norveç’te insanların gelir hareketliliği oldukça yüksek. İnsanların gelirlerini artırmaları da, bu gelirlerin düşmesi de mümkün.
NTNU (Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi) Sosyal Çalışma Bölümünden akademisyen Profesör Roberto Iacono, “Geliriniz, işinizden elde ettiğiniz kazanç ile sermaye gelirinizin toplamıdır.” diyor.
Sermaye geliri; hisse senetleri, konut veya işletmelerden elde edilen getiriyi kapsıyor. Gelir hareketliliğini neyin yönlendirdiği tam olarak belirlenebilmiş değil. Ayrıca iş ve sermaye gelirleri bakımından en önemli faktörün ne olduğu da yeterince araştırılmamış bir konu.
Iacono ve meslektaşları, insanların gelirlerini iyileştirmesi için hangi faktörlerin en önemli olduğunu, gelirimizin başkalarına kıyasla düşmesini neyin belirlediğini inceledi.
Geliri artırmanın yolu işten geçiyor
Roberto Iacono, University College London’dan Marco Ranaldi ve Universitat de Barcelona’dan Joël Bühler ile Norveç’in gelir kayıtlarından (Norveç İstatistik Kurumu) elde edilen detaylı verileri kullandı. Veriler, 26 yaş üstü neredeyse 300 bin kişiyi kapsıyor. Araştırmacılar ayrıca, bir kişinin çalışma hayatı boyunca iş ve sermaye gelirinin etkisini analiz etmek için yeni bir yöntem geliştirdi.
Sonuçlar net bir şeyi gösterdi; insanların gelirini başkalarına kıyasla büyük ölçüde artıran faktör, çalıştıkları işten elde ettikleri kazançtan kaynaklanıyordu. Dolayısıyla, öne geçip geçemeyeceğinizi belirlemede iyi gelirli bir işe sahip olmak en önemli faktör olarak göze çarpıyor. Sermaye geliri katkı sağlayabilse de neredeyse hiçbir zaman tek belirleyici faktör olmuyor. Öte yandan, işler kötüye gittiğinde durum farklı.
Gelir düşüşünde en büyük faktör sermaye
İnsanların geliri başkalarına kıyasla düştüğünde ise çoğunlukla sermaye gelirlerinin azalmasından kaynaklandığı ortaya çıktı. Gelirinizin düşüp düşmeyeceğini belirlemede sermaye geliri en önemli faktör olsa da, araştırmacılara göre, sermaye gelirlerinin düşmesi iş gelirinin düşmesiyle aynı zamana denk gelebilir.
Phys org’un haberine göre Profesör Roberto Iacono, “Çevremizdeki insanlara kıyasla mali durumumuzu iyileştirmek istiyorsak, çoğumuzun çalışması gerekir. İş geliri, bireyleri diğerlerine kıyasla sistematik olarak yukarı taşır. Daha istikrarsız ve yoğunlaşmış olan sermaye geliri ise, daha sıklıkla gelir düşüşüyle ilişkilidir.” ifadesini kullandı.
İş ve sermaye farklı çalışıyor
İş (emek) ve sermaye geliri tamamen farklı şekillerde işler. İş geliri, yaşam boyunca genellikle kademeli olarak artar; örneğin daha fazla deneyim kazandığımızda, daha iyi işlere geçtiğimizde veya becerilerimizi geliştirdiğimizde maaş gelirimiz de artar.
Sermaye geliri ise farklı çalışır. Sermaye geliri daha eşitsiz dağılır; çok dalgalanır ve piyasalar düştüğünde veya bir yatırım başarısız olduğunda kolayca düşebilir. Birkaç kişi sermayeden çok iyi kazanır ancak çoğunluk için bu daha belirsizdir ve sürdürülebilir bir büyümeden ziyade, daha sıklıkla bir düşüşle sonuçlanır.
Ayrıca, gerçekte sermayeye kimin sahip olduğu konusunda da büyük farklılıklar mevcut. En yüksek gelire sahip insanlar, paralarının çok daha büyük bir kısmını nüfusun geri kalanına kıyasla sermayeden elde eder. Çoğu insan için ise en önemli gelir kaynağı açık ara yaptığı işidir.
Bu nedenle, çoğu insan için yukarı yönlü hareketlilik, genellikle tek başına veya bir miktar sermaye geliriyle birlikte istihdam gelirinden kaynaklanır.
Kısacası, bir gelir seviyesinde kalıcı ilerleme, genellikle sağlam bir iş gelirine dayanır. Bu da tasarruf yapmayı ve daha fazla sermaye edinmeyi mümkün kılabilir.
Kaynak: World Inequality Lab