Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikalı astronotların 2028 yılına kadar Ay’a yeniden gönderilmesini ve 2030’a kadar kalıcı bir Ay üssünün ilk unsurlarının kurulmasını öngören başkanlık kararnamesine imza attığı belirtildi.
Söz konusu kararnamenin, ABD’nin uzayda liderliğini güçlendirmeyi ve ulusal güvenlik ile ticari çıkarlarını pekiştirmeyi amaçladığı vurgulanan açıklamada, Ay yüzeyinde ve yörüngesinde nükleer reaktörlerin konuşlandırılmasının planlandığı aktarıldı.
Yeni nesil uzay teknolojilerinin hassas tarım, hava tahmini, havacılık güvenliği ve küresel geniş bant internet erişimi gibi alanlarda önemli katkılar sağlayacağı vurgulanan açıklamada, 2030’a kadar fırlatılmaya hazır bir Ay yüzeyi nükleer reaktörünün geliştirileceği kaydedildi.
Açıklamada, ABD’nin uzaydaki çıkarlarına yönelik güvenlik tehditlerinin tespit ve bertaraf edilmesine yönelik kabiliyetlerin artırılacağı ifade edilirken uzay güvenliğinin ulusal savunma ve ekonomik egemenlik açısından kritik önemde olduğu vurgulandı.
Serbest girişimciliğin gücüyle canlı bir uzay ekonomisinin geliştirilmesinin planlandığına işaret edilen açıklamada, yeni nesil uzay yeteneklerinin etkinleştirileceği kaydedildi.
Açıklamada, kararnamenin, fırlatma altyapısının güçlendirilmesi ve 2030 yılına kadar Uluslararası Uzay İstasyonu’nun yerini alacak ticari bir yol haritasının oluşturulmasıyla özel sektörün inovasyon ve yatırımlarını teşvik etmeyi amaçladığı belirtildi.
Uzay sektöründeki yükümlülükleri azaltmayı hedefleyen kararnameyi imzalamıştı
Trump, 14 Ağustos 2025’te uzay sektöründeki yükümlülükleri azaltmayı hedefleyen bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı.
Kararname kapsamında uzay endüstrisini güçlendirmek amacıyla yetkililere fırlatma ve yeniden giriş lisanslarına ilişkin çevresel incelemeleri hızlandırma veya kaldırma talimatı verilmişti.
ABD’nin 2030 yılına kadar yeni uzay faaliyetlerini ve fırlatma sıklığını artırarak uzaydaki üstünlüğünü pekiştirmeyi hedeflediği, bu doğrultuda eski, gereksiz veya aşırı kısıtlayıcı kuralların yürürlükten kaldırılacağı belirtilmişti.
Araştırma ve geliştirme programlarının bütçeleri azaltıldı
2025 yılında Donald Trump yönetiminde özellikle bilim-teknoloji ve araştırma-geliştirme (Ar-Ge) alanında federal bütçede ciddi kesintiler öngören tasarılar ve uygulamalar gündeme geldi. Bu kapsamda ulusal bilim ajanslarının bütçeleri büyük ölçüde azaltıldı veya programlar iptal edildi.
Trump’ın 2026 mali yılı bütçe teklifinde savunma dışı harcamaların toplamda 163 milyar dolar azaltılması planlanırken, bu kesinteler arasında NSF (Halk Sağlığı ve Güvenliği Örgütü) ve NIH (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri) gibi Ar-Ge odaklı ajanslar da yer aldı.
NASA’nın bilimsel araştırma bütçesinde de milyarlarca dolarlık azaltma hedeflendi; bu tasarılar, iklim, sağlık, teknoloji ve uzay bilimleri araştırmalarını doğrudan etkiliyor. Bilim çevreleri, bu bütçe politikalarının akademik araştırmaları, proje finansmanını ve ABD’nin küresel bilimsel rekabet gücünü zayıflatacağı konusunda uyarılarda bulundu.
Kaynak: Anadolu Ajansı