Avrupa Diyabet Çalışmaları Derneği’nin (EASD) Milano’daki yıllık toplantısında sunulan ön bulgulara göre, kırmızı etteki N-glikolilnöraminik asit (Neu5Gc) adlı şekerin yüksek miktarda tüketimi, tip 2 diyabet riskinin artmasıyla ilişkili bulundu.
Fransa’daki NutriNet-Santé kohortunda, başlangıçta tip 2 diyabet ya da kanser öyküsü bulunmayan 89 bin 953 yetişkin (ortalama yaş 42, yüzde 79’u kadın) üç adet 24 saatlik besin kaydı üzerinden değerlendirildi. Katılımcıların etten gelen Neu5Gc alımı tahmin edilerek beş gruba ayrıldı.
Ortalama 7,2 yıllık izlem süresince 966 kişide tip 2 diyabet gelişti. En düşük alım grubuna kıyasla, etten kaynaklı Neu5Gc alımı en yüksek grupta göreceli risk yüzde 63, ikinci en yüksek grupta yüzde 41 daha yüksekti; risk artışı esas olarak bu iki üst grupta görüldü. Tüm besin kaynaklarından alınan Neu5Gc birlikte değerlendirildiğinde bu fark yüzde 37 olarak hesaplandı ve bunun büyük oranda etten kaynaklandığı belirtildi. Süt ürünlerinden gelen Neu5Gc ile anlamlı bir ilişki saptanmadı. Araştırmacılar, ilişkinin yaklaşık yüzde 13’ünün kilo artışıyla açıklanabildiğini bildirdi.
Çalışmanın baş yazarı Dr. Leopold Fezeu, bulguların göreceli risk olduğunu, yüksek tüketicilerin yüzde 63’ünün diyabete yakalanacağı anlamına gelmediğini vurguladı. Araştırmacılar, olası mekanizma olarak insan vücudunda üretilmeyen Neu5Gc’nin dokulara karışmasının ardından bağışıklık sisteminin buna antikor geliştirmesiyle ortaya çıkan düşük dereceli kronik iltihabı (ksenosiyalit) öne sürüyor; ancak bu henüz bir hipotez ve çalışmada Neu5Gc’ye karşı antikorlar ölçülmedi.
Toplam kırmızı et tüketimi için düzeltme yapıldığında ilişki zayıflayarak istatistiksel anlamlılığını yitirdi; bu nedenle etki tek başına Neu5Gc’ye bağlanamıyor, hem demiri gibi kırmızı etin diğer bileşenleri de rol oynayabilir.
Çalışma gözlemsel, bulgular ön nitelikte ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi; dolayısıyla neden-sonuç ilişkisi kurulamıyor ve bulgular kırmızı et için güvenli ya da zararlı bir eşik miktarı belirtmiyor. Araştırmacılar, kırmızı et yerine kümes hayvanı veya bitkisel protein tüketilmesinin riski azaltıp azaltmadığının henüz test edilmediğini, mevcut beslenme rehberlerinin ise zaten kırmızı etin sınırlandırılmasını önerdiğini hatırlattı.
Kaynak: 2N, Avrupa Diyabet Çalışmaları Derneği