Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, B hücreli lenfomanın başlıca itici gücü olan bir proteini kanser hücrelerinin kendi aleyhine çeviren iki parçalı bir molekül geliştirdi. TCIP3 adı verilen molekül, tümör büyümesini yalnızca durdurmakla kalmıyor, hücrenin kendi ölüm programını da harekete geçiriyor. Farelerde günde iki kez uygulanan deneysel bileşik, agresif insan lenfoma tümörlerini 11 gün içinde tamamen ortadan kaldırdı. Çalışma, Cell dergisinde yayımlandı.
Non-Hodgkin lenfomanın en yaygın türü olan diffüz büyük B hücreli lenfomanın birçok vakasında hastalığı BCL6 proteini yönlendiriyor. Sağlıklı bağışıklık hücrelerinde BCL6, hücre ölümünü başlatan genleri geçici olarak susturuyor ve hücrelerin çoğalmasına zaman tanıyor. Lenfoma hücrelerinde ise bu protein sürekli “açık” kalıyor ve ölüm genlerini bastırarak kötü huylu hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açıyor. Araştırmacılar bu baskıyı kaldırmakla yetinmeyip aynı genleri aktif hale getirmeyi hedefledi. Bunun için, normalde nadiren bir araya gelen molekülleri kimyasal bağlarla yaklaştıran “kimyasal olarak indüklenen yakınlık” tekniğini kullandı.
TCIP3’ün bir tarafı BCL6’ya, diğer tarafı ise asetil işaretleri ekleyen P300 ve CBP proteinlerine bağlanıyor. BCL6’ya eklenen asetil etiketi proteinin ölüm genlerini bastırma yeteneğini ortadan kaldırırken, histonlardaki değişiklikler DNA’yı gen aktivasyonuna açıyor. Yapısal analizler molekülün proteinleri bir tür “moleküler yapıştırıcı” gibi bir arada tuttuğunu gösterdi. Tedavi gören farelerde belirgin bir toksisite ya da inflamasyon belirtisi görülmedi. Ancak bileşiğin daha fazla kimyasal geliştirmeye ve başka hayvan türlerinde test edilmeye ihtiyacı var; insan denemeleri için erken. Araştırmacılar yaklaşımın diğer kanserlerde ve romatoid artrit gibi bazı otoimmün hastalıklarda da işe yarayabileceğini düşünüyor.
Kaynak: Cell