Çin Zhejiang Gongshang Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışmaya göre iki kız çocuğu olan ailelerin tek erkek çocuğu olanlara kıyasla daha mutlu. Araştırma, hızlı nüfus yaşlanması ve düşük doğurganlık oranlarının yaşandığı modern Çin toplumunda, çocuk sayısı ile çocukların cinsiyet yapısının ebeveyn mutluluğu üzerindeki etkilerini bütüncül bir analitik çerçevede incelemek amacıyla yürütüldü.
Araştırmacılar akademik literatürde daha önce çocuk sayısı ile çocuk cinsiyetinin çoğunlukla birbirinden bağımsız ele alınması, kent-kırsal ayrımı ve yaşlılık sosyal güvenlik sistemleri bağlamında bu iki unsurun birlikte nasıl bir ilişki sergilediğine dair boşluğu doldurmayı hedefliyor. Çalışma aynı zamanda, Doğu Asya’da geleneksel olarak var olan “yaşlılık güvencesi olarak erkek çocuk tercihi” anlayışının günümüzdeki geçerliliğini ve değişen aile dinamiklerinin ebeveynlerin öznel refahına yansımalarını değerlendirmeyi amaçlıyor.
Yaklaşık 50 bin kişinin veri seti kullanıldı
Araştırmacılar 2012 ile 2021 yılları arasında altı dalga halinde toplanan Çin Genel Sosyal Taraması (CGSS) verilerini analiz etti. Ülke genelini temsil eden ve 45 bin 108’i ebeveyn olmak üzere toplam 49 bin 752 kişiyi kapsayan geniş bir veri kümesi kullanıldı. Katılımcıların öznel mutluluk düzeyleri, genel yaşam mutluluğunu 1 (çok mutsuz) ile 5 (çok mutlu) arasında derecelendiren standart bir anket sorusuyla ölçüldü.
Analizlerde cinsiyet, yaş grupları, kır-kent hane halkı kaydı (hukou), eğitim süresi, etnik köken, istihdam durumu, ailevi ekonomik düzey, sağlık algısı, mülk sahipliği, medeni durum ve tek başına yaşama gibi bireysel ve sosyoekonomik değişkenler kontrol altında tutuldu. Ayrıca reşit olmayan çocuk varlığı ve çocuklarla aynı evde ikamet etme durumu olası mekanizma değişkenleri olarak incelendi.
Bir kız bir erkek çocuk da mutluluğu artırmıyor
Çalışmanın temel bulgusu, ebeveyn olan kişilerin ebeveyn olmayanlara kıyasla daha yüksek mutluluk bildirdiği oldu. Çocuk cinsiyeti açısından bakıldığında, sadece kız çocuk sahibi olan ebeveynlerin, sadece erkek çocuk sahibi olanlara kıyasla daha yüksek mutluluk seviyesine sahip olduğu tespit edildi. Bu avantaj özellikle tam olarak iki kız çocuğa sahip ebeveynlerde ve 45–59 yaş aralığındaki orta yaşlı grupta, ağırlıklı olarak kırsal bölgelerde belirginleşiyor.
Bir kız ve bir erkek çocuktan oluşan karma cinsiyetli aile yapısı ise iki erkek çocuklu ailelere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ek bir mutluluk artışı göstermedi. Çocuk sayısının mutlulukla olan pozitif ilişkisinin genel grupta doğrusal olmadığı, fazla çocuk sayısının yalnızca 60 yaş ve üzeri yaşlı ebeveynlerde, özellikle kent merkezlerinde ve emeklilik imkanı bulunan bireylerde mutluluk artışıyla ilişkili olduğu saptandı.
Elde edilen sonuçlar, düşük doğurganlık ve hızlı yaşlanma sürecindeki toplumlarda aile yapısının bireysel refah üzerindeki etkilerinin anlaşılmasına ve mikro düzeydeki aile gelişim politikalarının değerlendirilmesine katkı ssğlıyor.
Araştırmacıların yorumlarına göre gözlenen kız çocuk avantajının arkasındaki muhtemel mekanizma, genç erkeklerin iş imkanları nedeniyle kentlere göç etmesi, kız çocuklarının ise ebeveynleriyle düzenli iletişim kurarak duygusal bağları ve yakınlığı daha güçlü tutmaları.
Sosyal rol teorisi ve aile içi duygusal bağların sürdürülmesi (kinkeeping) yaklaşımı doğrultusunda, kız çocuklarının yaşlanan ebeveynlere sunduğu samimi duygusal desteğin bu tabloda belirleyici olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte araştırmacılar, kullanılan verilerin kesitsel niteliği ve doğurganlık kararlarının içsel yapısı nedeniyle bulguların doğrudan bir sebep-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını, yalnızca istatistiksel ilişkilere işaret ettiğini önemle belirtiyor.
Kaynak: Science Direct