Hacettepe Üniversitesinde gerçekleştirilen operasyonla, anne karnındaki 26 haftalık bir bebeğin omuriliğindeki doğumsal açıklık fetoskopik (kapalı) yöntemle başarıyla onarıldı. Yaklaşık 6,5 saat süren operasyon, Türkiye’de fetoskopik (kapalı) yöntemle gerçekleştirilen ilk vaka olarak literatüre girdi. Hacettepe Üniversitesi, aynı 24 saat içinde biri açık diğeri kapalı olmak üzere iki farklı fetal cerrahi operasyonunu başarıyla tamamlayarak anne karnındaki nöral tüp defekti tedavisinde hem açık hem de kapalı cerrahi seçeneklerini hastalarına sunabilen Türkiye’deki ilk merkez oldu.
32 yaşındaki Sebiha Çakmak’ın hamileliğinin 22’nci haftasında Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yapılan ultrason incelemesinde bebeğinde beyin ve omurilik gelişimini etkileyen nöral tüp defekti tespit edildi. Bunun üzerine Hacettepe Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Kliniği’ne sevk edilen anne adayının yapılan değerlendirmeleri sonucunda, bebeğe anne karnında müdahale edilmesine karar verildi.
Hacettepe, nöral tüp defektinde hem açık hem kapalı fetal cerrahi uygulayabilen Türkiye’deki ilk merkez oldu
14 Temmuz’da gerçekleştirilen operasyonda rahim içine yerleştirilen kamera ve milimetrik cerrahi aletler aracılığıyla bebeğin omuriliğindeki açıklık başarıyla kapatıldı. Operasyon; Perinatoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Deren, Doç. Dr. Erdem Fadıloğlu, Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. İlkay Işıkay, Anestezi ve Reanimasyon Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Banu Kılıçaslan ile endoskopik cerrahi uzmanı Doç. Dr. Derman Başaran’ın da yer aldığı yaklaşık 30 kişilik ekip tarafından, alanında dünya çapında uzman Prof. Dr. Alireza Shamshirsaz’ın uluslararası desteğiyle gerçekleştirildi.
Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi’nde 13 Temmuz’da ise yine nöral tüp defekti bulunan anne karnındaki başka bir bebeğe açık fetal cerrahi yöntemiyle onarım yapıldı. Böylece 24 saat içinde tamamlanan iki operasyonla üniversite, bu alanda hem açık hem de kapalı cerrahi seçeneklerini uygulayabilen ilk merkez konumuna ulaştı.
Prof. Dr. Özgür Deren, fetal cerrahinin beyin cerrahisi, anestezi, perinatoloji ve endoskopik cerrahi başta olmak üzere birçok branşın koordineli çalışmasını gerektirdiğini belirterek, kapalı fetal cerrahinin Türkiye’de ilk kez ekipleri tarafından uygulandığını söyledi. Deren, bundan sonraki süreçte uygun hastalara hem açık hem de kapalı cerrahi seçeneklerini sunabilecek deneyime sahip olduklarını ifade ederken, kapalı yöntemde kamerayla çalışıldığı için yapılan kesinin çok daha küçük olduğunu vurguladı.
Doç. Dr. Erdem Fadıloğlu ise anne karnında gerçekleştirilen bu cerrahinin temel amacının, gebeliğin erken döneminde oluşan nöral tüp defektinin ilerleyen haftalarda bebeğin sinir dokusunda oluşturabileceği hasarı önlemek olduğunu söyledi. Fadıloğlu, bu tedaviler sayesinde anne adaylarının hem mevcut gebelikte hem de sonraki gebeliklerinde vajinal doğum yapabilme şansının arttığını, ayrıca doğacak bebeklerin bağımsız yürüme olasılığının da yükseldiğini ifade etti.
Prof. Dr. İlkay Işıkay da tedavi edilmeyen nöral tüp defektinin bacaklarda hareket kaybı, idrar ve dışkı kontrolünde sorunlar ile hidrosefali gibi ciddi nörolojik problemlere yol açabildiğini belirtti. Anne karnında gerçekleştirilen onarım sayesinde bebeğin omurilik dokusunun amniyotik sıvıya maruziyetinin azaltıldığını ve beyin omurilik sıvısı kaçağının önlenmesiyle hidrosefali riskinin düşürülebildiğini kaydetti.
Operasyonun dikkat çeken yönlerinden biri de anneyle birlikte bebeğe de anestezi uygulanması oldu. Prof. Dr. Banu Kılıçaslan, bilimsel çalışmaların fetüslerin bu dönemde ağrı hissedebildiğini gösterdiğini belirterek, ameliyat sırasında bebeğin hareket etmemesi ve ağrı hissetmemesi için uygun anestezi uygulandığını söyledi. Aynı anda hem anneye hem de bebeğe anestezi verilmesinin kapsamlı hazırlık ve koordinasyon gerektirdiğini ifade etti.
Yedinci çocuğuna hamile olan Sebiha Çakmak ise yaşadığı süreci “mucize” olarak tanımladı. İlk etapta gebeliğin sonlandırılmasının önerildiğini ancak bu öneriyi kabul etmediğini belirten Çakmak, bebeğinin sağlık durumunun iyi olduğunu söyledi. Erkek bebeğine “Umut” adını vermeyi düşündüklerini ifade eden Çakmak, operasyonu gerçekleştiren sağlık ekibine teşekkür ederek, yaşadıkları sürecin kendileri için büyük bir umut kaynağı olduğunu dile getirdi. Bu başarıyla birlikte fetoskopik fetal cerrahi, Türkiye’de nöral tüp defekti tanısı alan bebekler ve aileleri için yeni bir tedavi seçeneği olarak uygulanmaya başladı.
Kaynak: DHA