İngilizce edebiyatın en eski şiiri olarak kabul edilen Cædmon’un İlahisi’nin (Caedmon’s Hymn) yeni kopyası, Roma Ulusal Merkez Kütüphanesi arşivlerinde keşfedildi. Trinity College Dublin araştırmacıları kopyanın, şiirin keşfedilen ilk doğrudan metin olduğunu onaylıyor.
Yaklaşık 800–830 yıllarına tarihlenen el yazması, İngiliz Halkının Kilise Tarihi geleneğine ait bir kopya içinde yer alıyor. Nüshayı sıradışı yapan, şiirin konumlanışı oldu. Daha önce bilinen en eski örneklerde kenar notu ya da ek bölüm olarak yer alan metin, bu kez doğrudan Latince metnin içine entegre halde keşfedildi. Phys org’un haberine göre; daha önce Cambridge ve St. Petersburg’da bulunan daha eski kopyalarda ise şiir yalnızca Latince metne eşlik eden bir ek ya da kenar notu olarak bulunuyordu.
Caedmon’a atfedilen şiir, yaratılışı konu alan dokuz dizelik bir metin olarak biliniyor ve yaklaşık 1300 yıl önce Northumbria bölgesinde üretildiği kabul ediliyor. Rivayete göre eser, Kuzey Yorkshire’daki Whitby bölgesinde yaşayan bir çoban olan Caedmon tarafından ilahi bir deneyim sonrası yazılıyor. Metin, erken İngilizcenin en eski yazılı örneklerinden biri olduğu düşünülüyor.
Dijital okuma sayesinde keşfedildi
Araştırmayı yürüten Dr. Elisabetta Magnanti ve Dr. Mark Faulkner, el yazmasının kayıp olduğu düşünülen bir döneme ait farklı kayıtlar arasında yeniden tespit edildiğini belirtiyor. Dijitalleştirme süreci sayesinde incelenebilen metin, şiirin Latince anlatı içine doğrudan entegre edildiğini gösteriyor. El yazmasının karmaşık bir sahiplik geçmişi bulunuyor. Napolyon döneminde Roma’daki bir kiliseden alınıyor, farklı koleksiyonlar arasında el değiştiriyor ve uzun süre kayıp kabul ediliyor. 1970’lere kadar bilimsel literatürde varlığı tartışmalı kalan nüsha, dijital arşivleme çalışmaları sayesinde yeniden erişilebilir hale geliyor.
Dönemde yaygın olarak ‘eğitim’ dili olarak kullanılan Latince dışında eserlerle sık karşılaşılmıyor. Dr. Mark Faulkner’a göre günümüze ulaşan eski İngilizce metinlerin büyük kısmı 10. ve 11. yüzyıllara aitken, bu şiir 7. yüzyıla uzanan en erken dil katmanlarından birine açılan nadir örneklerden biri. Araştırmacılara göre eser, erken Orta Çağ’da eski İngilizce şiirin yalnızca yardımcı değil, metnin yapısal bir parçası olarak da değerlendirildiğini gösteriyor. Bu da dönemin okuma ve kopyalama pratiklerine dair yeni bir yorum alanı açıyor.