Bilim insanları, bazı hamamböceklerinin sanılandan çok daha karmaşık sosyal davranışlar sergilediğini ortaya koydu. Yeni bir araştırma, belirli bir hamamböceği türünün eşleşme sırasında birbirlerinin kanatlarını yiyerek bağ kurduğunu gösteriyor.
Araştırma, odunla beslenen Salganea taiwanensis adlı hamamböceği türü üzerinde yürütüldü. Bulgular 4 Mart 2026’da Royal Society Open Science dergisinde yayınlandı. Çalışmaya göre bu türde çiftleşmenin önemli bir parçası olan “karşılıklı kanat yeme” davranışı, iki birey arasında kalıcı bir eşleşmenin başlangıcını işaret ediyor.
Kanat yeme ritüeli bağın başlangıcı
Araştırmacılar, bu hamamböceklerinin çift oluşturduktan sonra diğer bireylere nasıl tepki verdiğini anlamak için kontrollü laboratuvar deneyleri gerçekleştirdi. Deneylerde iki farklı grup incelendi: Kanat yeme ritüelini tamamlamış çiftler ve henüz bu davranışı gerçekleştirmemiş çiftler.
Her çift için ayrı yuva ortamları hazırlandı. Daha sonra bu yuvalara yabancı bir erkek veya dişi hamamböceği bırakıldı ve davranışlar kameralarla kaydedildi. Araştırmacılar özellikle saldırganlık ve sosyal etkileşimleri analiz etti.
Sonuçlar dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Kanat yeme ritüelini gerçekleştirmiş çiftler, yuvaya giren yabancı bireylere karşı son derece saldırgan davrandı. Çiftler, yabancıları vücutlarıyla çarparak yuvadan uzaklaştırdı. Araştırmacılar deney boyunca 440 saldırı kaydetti. Bu saldırıların yalnızca yüzde 0,5’inden azı yanlışlıkla eşe yöneldi ve bu durumlarda saldırgan birey hemen durdu.
Başka eş kabul etmiyorlar
Deneylerde yabancı birey sağlıklı ve potansiyel bir eş adayı olsa bile çiftlerin eş değiştirmediği görüldü. Hem erkek hem de dişi bireyler yuvayı birlikte savundu ve davetsiz misafirlere karşı aynı şekilde saldırganlık gösterdi.
Buna karşılık kanat yeme ritüelini henüz gerçekleştirmemiş çiftlerde savunma davranışı oldukça zayıftı. Bu bireyler yuvaya giren yabancılara karşı çoğu zaman kayıtsız kaldı.
Araştırmacılar bu sonuçların omurgasız hayvanlarda “seçici sosyal bağ” davranışının deneysel olarak gösterildiği ilk örneklerden biri olduğunu belirtiyor.
Bilim insanlarına göre bu davranışın nedeni türün yaşam biçimiyle bağlantılı. Bu hamamböcekleri çürümüş ağaçların içinde yaşıyor, yuva açıyor ve yavrularını burada büyütüyor. Yavruların gelişimi oldukça yavaş olduğu için ebeveynlerin uzun süre birlikte kalması gerekiyor.
Araştırmacılar, hem erkek hem de dişinin yavru bakımına katıldığı bu türde güçlü bir çift bağının yavruların hayatta kalma şansını artırabileceğini düşünüyor. Bu bulgular, uzun süre yalnız yaşayan canlılar olarak görülen böceklerin de karmaşık sosyal ilişkiler kurabildiğini gösteriyor.
Kaynak: Royal Society Open Science