Kanada’daki Alberta Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, zebra ispinozlarında sürü psikolojisinin her durumda belirleyici olmadığını gösterdi. Deney sonuçlarına göre erkek kuşlar, çevrelerindeki yuvaların hangi renkten yapıldığını görmelerine rağmen her zaman çoğunluğun seçimini benimsemedi.
Araştırmada küçük ve sosyal bir kuş türü olan zebra ispinozları kullanıldı. Bu türde yuva malzemesini toplayan ve yuvaya yerleştiren erkek kuşlar olduğu için deneyler erkek kuşlar üzerinden yapıldı.
Çalışma üç aşamada yürütüldü. İlk aşamada her erkek kuşa mavi ve sarı renkli ipler sunuldu. Kuşların hangi renkle ne kadar süre ilgilendiği ölçülerek tercihleri belirlendi. Bu ölçümle yalnızca hangi rengin seçildiği değil, tercihin ne kadar güçlü olduğu da hesaplandı. Bazı kuşların zamanlarının büyük bölümünü tek bir renkle geçirdiği, bazılarının ise iki renk arasında daha kararsız dağılım gösterdiği kaydedildi.
İkinci aşamada her erkek, eşiyle birlikte dört farklı çiftin bulunduğu bir ortama yerleştirildi. Bu çiftler kuluçkadaydı ve yuvaları belirli renklerde yapılmıştı. Deney düzenine göre bazı gruplarda yuvaların tamamı erkeğin tercih ettiği renkten, bazı gruplarda ise çoğunluğu erkeğin tercih etmediği renkten inşa edildi. Erkek kuşlar birkaç gün boyunca bu yuvaları ve diğer kuşların davranışlarını gözlemledi.
Üçüncü ve son aşamada erkekler kendi kafeslerine geri alındı. Kendilerine yeniden mavi ve sarı ipler verildi ve yuva yapmaları istendi. Böylece gözlemledikleri çoğunluk davranışının kendi tercihlerine yansıyıp yansımadığı ölçüldü.
Hangi kuşlar çoğunluğa uydu
Elde edilen sonuçlara göre başlangıçta belirli bir renge zayıf bağlılığı olan erkekler, çoğunluğun kullandığı rengi daha sık tercih etti. Yani çevrede baskın olan davranış bu kuşların kararını etkiledi.
Buna karşılık güçlü bir renk tercihi olan erkekler, çoğunluğun ters yöndeki seçimine rağmen kendi tercih ettikleri rengi kullanmaya devam etti. Aynı sosyal ortamda bulunmalarına rağmen bu kuşlarda sürü psikolojisinin etkisi daha sınırlı kaldı.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer konu ise erkek kuşların çoğunluğun davranışını fark ettiğinin belirlenmesi oldu. Yuva yapımına başlarken ilk temaslarını çoğunluğun kullandığı renkle daha sık kurdukları kaydedildi. Ancak bu ilk temas her zaman kalıcı bir tercih değişikliği anlamına gelmedi.
Çalışma, sürü psikolojisinin tüm kuşlarda aynı şekilde işlemediğini ortaya koydu. Erkek zebra ispinozlarında çoğunluğa uyum davranışının, bireysel tercihin gücüne bağlı olarak değiştiği belirlendi.
Kaynak: PLOS One