Kronik yorgunluk hastalığı olan kişilerde, egzersiz sırasında ortaya çıkan nefes darlığı ve aşırı yorgunluk hissinin önemli bir nedeninin yanlış ve düzensiz nefes alma olabileceği ortaya kondu. Yapılan araştırmaya göre kronik yorgunluk hastalarının büyük bölümünde, egzersiz sırasında nefes alma düzeni bozuluyor ve bu durum hem çabuk tükenmeye hem de daha yoğun nefes darlığı hissine yol açıyor.
Araştırmada, kronik yorgunluk tanısı olan 57 kişi ile günlük fiziksel aktiviteleri benzer 25 sağlıklı birey karşılaştırıldı. Katılımcılara iki gün üst üste bisiklet üzerinde egzersiz testi uygulandı ve bu sırada nefes alma, nefes verme, kalp atımı ve kandaki gaz dengesi ölçüldü. Amaç, kişilerin egzersiz sırasında nefesi nasıl kullandığını objektif olarak görmekti.
Elde edilen bulgulara göre kronik yorgunluk hastalarının yaklaşık yüzde 70’inde, sağlıklı kişilere kıyasla belirgin solunum sorunları saptandı. Sorunlar üç ana başlıkta toplandı. Gereğinden fazla nefes alma, düzensiz nefes alma ve egzersiz sırasında olması gerekenden daha fazla nefes harcama. Sağlıklı ama hareketsiz bireylerde ise bu tür sorunlar çok daha düşük oranda görüldü.
Araştırmada en sık karşılaşılan durum, düzensiz nefes alma olarak tanımlandı. Normalde egzersiz sırasında nefes daha derinleşir ve belli bir ritme oturur. Ancak kronik yorgunluk hastalarının önemli bir kısmında nefes sayısı ve derinliği sürekli değişiyor, nefes sığlaşıyor ve kontrolsüz hale geliyor. Bu da vücudun daha fazla yorulmasına neden oluyor.
Bir diğer sebep gereğinden fazla nefes alma sorunu. Bazı hastalar, dinlenme halindeyken bile normalden hızlı nefes alıyor. Bu durum kandaki karbondioksit seviyesini düşürüyor. Karbondioksit düşüklüğü, baş dönmesi, halsizlik, sersemlik ve yoğun nefes darlığı hissine yol açabiliyor. Araştırma, kronik yorgunluk hastalarının yaklaşık üçte birinde bu sorunun egzersiz sırasında da devam ettiğini gösterdi.
Her şey nefeste
Yanlış nefes alma ile gereğinden fazla nefes alma birlikte görüldüğünde, hastaların şikayetlerinin daha ağır olduğu dikkat çekti. Özellikle nefes darlığı ve egzersiz sonrası belirgin kötüleşme bu grupta daha sık raporlandı. Buna karşılık sadece tek bir solunum sorunu olan kişilerle normal nefes alanlar arasında belirgin bir fark görülmedi.
Araştırmacılar, solunum sorunlarının tesadüfi olmadığını vurguluyor. Aynı kişilerde iki gün üst üste yapılan testlerde benzer nefes alma bozukluklarının tekrarlandığı görüldü. Bu durum, yanlış nefes almanın kronik yorgunluğun bir parçası olabileceğini düşündürüyor.
Çalışmada ayrıca nefes sorunlarının sinir sistemiyle ilişkili olabileceği ifade ediliyor. Nefesin hızlanması ve düzensizleşmesi, vücudun sürekli alarm halinde kalmasına yol açabiliyor. Bu da hem nefes kaslarını daha fazla çalıştırıyor hem de beyne giden kan akışını azaltarak yorgunluk ve zihinsel bulanıklığı artırabiliyor.
Yanlış nefes alma öğrenilmiş bir alışkanlık olabileceği için, uygun nefes eğitimi ve solunum egzersizleriyle düzeltilmesi mümkün görülüyor. Bu sayede hastaların nefes darlığı şikayetlerinin azalabileceği ve günlük aktiviteleri daha rahat yapabileceği düşünülüyor.
Kaynak: Frontiers