Bilim insanları, 2020 ve 2021 yıllarında Singapur’daki ve eskiden “Ölüm Adası” anlamına gelen Pulau Blakang Mati adıyla bilinen bir ada yakınlarında bulunan örneklere dayanarak son derece zehirli yeni bir kutu denizanası türü tanımladı. Yeni tanımlanan türe Chironex blakangmati adı verildi.
C. blakangmati, bilinen dört Chironex kutu denizanası türünden biri ve bu türlerin tamamı son derece zehirli. Dokunaçlarında bulunan ve nematosist adı verilen özel hücrelerle gerçekleştirdikleri sokmalar, insanları öldürebilecek kadar güçlü olabiliyor. Ayrıca çoğu denizanasının aksine yalnızca akıntıyla sürüklenmek yerine, güçlü kas yapıları ve gelişmiş gözleri sayesinde avlarını aktif olarak tespit edip onlara doğru yüzebiliyor.
Bilim insanları daha önce C. blakangmati türünü başka bir kutu denizanası olan C. yamaguchii ile karıştırıyordu. Ancak araştırmacıların 15 Mayıs’ta Raffles Bulletin of Zoology dergisinde yayınlanan yeni çalışmasına göre bu iki tür hem genetik hem de morfolojik olarak birbirinden farklı.
Çalışmanın ortak yazarlarından, Japonya’daki Tohoku Üniversiteis Uygulamalı Deniz Biyolojisi Profesörü ve Smithsonian National Museum of Natural History araştırmacısı Cheryl Ames, “C. blakangmati, yüksek lisansımı yaparken Okinawa’da ilk kez keşfettiğim Chironex yamaguchii türüne dikkat çekici derecede benziyordu ancak tamamen farklı olduklarını fark ettik. Karşılaştırma yapabilmek için Okinawa’daki depoda duran eski C. yamaguchii örneklerinden birini yeniden çıkardım.” ifadelerini kullandı.
Diğer Chironex’lerden farklı çıktı
Araştırmacılar, yeni tanımlanan türün çan şeklindeki gövdesinin alt kısmında dallanmış kanal yapılarının bulunmadığını tespit etti. Oysa bu yapılar C. yamaguchii ile diğer iki Chironex türü olan C. fleckeri ve C. indrasaksajiae’de görülüyor. Bu kanallar, kutu denizanalarının yüzmesini sağlayan kas yapısını güçlendiren “perradial lappets” adı verilen çıkıntıların içinde yer alıyor. Bilim insanlarına göre genetik farklılıklarla birlikte bu anatomik ayrım, C. blakangmati’nin ayrı bir tür olduğunu doğruladı.
Live Science’ın haberine göre, çalışmanın ortak yazarlarından, Singapur Ulusal Üniversitesi Biyolojik Bilimler Bölümü öğretim üyesi ve Lee Kong Chian Natural History Museum araştırmacısı Danwei Huang, “Bugüne kadar bilinen tüm Chironex türlerini kapsamlı biçimde incelememiz, bu kutu denizanaları hakkında çok önemli bilgiler ortaya koydu” dedi.
Sonuçlar ayrıca, genellikle Tayland kıyılarında görülen ve ölümcül olabilen C. indrasaksajiae türünün ilk kez Singapur sularında da bulunduğunu gösterdi.
Açıklamaya göre kutu denizanalarının dağılımını daha iyi anlamak, insanlarda meydana gelen ağır yaralanma ve ölümleri önlemeye yardımcı olabilir. Kayıtlara göre kutu denizanası sokmaları dünya genelinde yılda yaklaşık 40 ölüme neden oluyor. Ancak bazı uzmanlar bu sayının gerçekte çok daha yüksek olduğunu düşünüyor.
Kaynak: Raffles Bulletin of Zoology