Batman’da Farabi Anadolu Lisesi öğrencileri tarafından geliştirilen “Vicdanın Teknolojisi Projesi” kapsamında, atık pet şişeler 3D yazıcı teknolojisiyle protez ve tıbbi destek aparatlarına dönüştürülüyor.
Projede kullanılan plastik şişeler önce toplanıp temizleniyor. Ardından özel öğütücülerle küçük parçalara ayrılan plastikler, yüksek sıcaklıkta eritilerek filament adı verilen 3D yazıcı ham maddesine dönüştürülüyor. Filament, 3D yazıcıların eritip şekil verdiği ince plastik ip benzeri bir malzeme olarak kullanılıyor. Yazıcı bilgisayar ortamında hazırlanan dijital tasarımı katman katman oluşturarak fiziksel bir ürüne dönüştürüyor.
‘Eklemeli üretim’ adı verilen bir yöntemle çalışan sistemde klasik üretimde olduğu gibi büyük bir parçayı kesip şekillendirmek yerine, ürün milimetrelik katmanların üst üste eklenmesiyle oluşturuluyor. Bu yöntem sayesinde protezler hem daha düşük maliyetle hem de kişiye özel ölçülerle üretilebiliyor.
Öğrenciler özellikle uzuv kaybı yaşayan sahipsiz hayvanlar için protez geliştiriyor. Hayvanın bacak yapısı, ağırlığı ve hareket şekli dikkate alınarak dijital ölçümler hazırlanıyor ve 3D yazıcıyla üretilen parçalar birleştirilerek hareketi destekleyen hafif protez sistemleri ortaya çıkarılıyor. Bazı modellerde esnek bağlantılar ve darbeyi azaltan destek noktaları da kullanılabiliyor.
Sadece hayvanlar için değil
Projede yalnızca hayvanlar için değil, maddi imkansızlık yaşayan felçli kişiler için de atel ve ortez gibi destek aparatları üretilebiliyor. Ortezler, kas ve eklem desteği sağlayarak hareketi kolaylaştırırken; ateller ise kırık veya zayıf bölgelerin sabit kalmasına yardımcı oluyor.
Araştırmalara göre dünyada her yıl yaklaşık 400 milyon ton plastik atık ortaya çıkıyor. Plastiklerin büyük bölümü geri dönüştürülemiyor ve doğada tamamen kaybolmaları yüzlerce yıl sürebiliyor. Özellikle PET şişeler zamanla mikroplastik adı verilen çok küçük parçacıklara ayrılarak toprağa, suya ve canlı yaşamına karışabiliyor.
Öğrenciler bu projeyle plastik atıkları yeniden kullanılabilir bir ham maddeye dönüştürmeyi ve de bu üretim modelini daha büyük atölyelere taşıyarak farklı okullarda yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı