NASA’nın Apollo döneminden bu yana gerçekleştireceği ilk mürettebatlı Ay görevi Artemis II için tarihi an yaklaşıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin Ay’da kalıcı bir insan varlığı kurma ve uzay liderliğini pekiştirme stratejisinin merkezinde yer alan bu görev, dört astronotu Ay yörüngesine taşıyarak derin uzay keşiflerinde yeni bir sayfa açmayı hedefliyor. On günlük bir takvimi kapsayan bu kritik yolculuk, gelecekteki Mars görevleri için gerekli olan teknolojilerin ve operasyonel kabiliyetlerin en zorlu sınavı olarak görülüyor.
Artemis programının kilometre taşları
Ay keşif programı Artemis, yaklaşık on yıllık bir hazırlık, teknolojik dönüşüm ve stratejik revizyon sürecinin ardından bugünkü noktasına ulaştı. 2017 yılında Mars odaklı projelerin yönünün yeniden Ay’a çevrilmesiyle başlayan süreç, Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi ve Orion mürettebat kapsülünün inşasıyla somutlaştı. 2019 yılında ilan edilen hızlandırılmış takvim, 2022’deki mürettebatsız Artemis I test uçuşunun başarıyla tamamlanmasıyla en büyük engelini aşmış oldu.
Süreç içerisinde pandeminin getirdiği aksamalar ve teknik zorluklar nedeniyle takvimde bazı güncellemeler yapıldı. 2023 ve 2024 yılları, SpaceX ve Blue Origin gibi özel sektör devlerinin Ay iniş aracı sağlayıcıları olarak sisteme dahil olduğu, projenin ticari bir boyut kazandığı yıllar oldu.
2026 yılına gelindiğinde ise NASA liderliğindeki stratejik değişimle, Ay yörüngesindeki istasyon planları yerini doğrudan Ay yüzeyinde kalıcı bir üs kurma hedefine bıraktı. Bu kapsamda, astronotların derin uzaydaki operasyonel yetkinliklerini artırmak amacıyla Artemis II görevi büyük bir titizlikle planlandı.
Ay yolculuğunda fırlatma hazırlıkları ve son durum
Bugün gelinen noktada, Artemis II mürettebatı Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen, tarihi fırlatma için son hazırlıklarını tamamlıyor. Houston’daki karantina süreçlerinin ardından Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’ne ulaşan astronotlar, 1 Nisan Çarşamba günü TSİ 01.24’te (18:24-EDT) gerçekleşmesi planlanan kalkış için gün sayıyor.
Resmi geri sayım 30 Mart günü saat 16:44’te (EDT) başladı. Yaklaşık 48 saat sürmesi planlanan bu süreçte mühendisler, SLS roketine süper-soğutulmuş sıvı hidrojen ve oksijen yükleme işlemlerini yönetirken, iletişim ve güvenlik sistemlerini son kez denetliyor.
Meteoroloji uzmanları fırlatma günü için hava koşullarının yüzde 80 oranında elverişli olduğunu belirtirken, tek risk faktörü olarak bulut yoğunluğu ve rüzgar hızı takip ediliyor.
Eğer her şey planlandığı gibi giderse, SLS roketi Nisan ayındaki “Pembe Ay” evresinin zirvesine ulaştığı sırada gökyüzüne yükselecek. Ay’ın uzak tarafını kapsayan bu 10 günlük yolculuk, 2027 ve sonrası için planlanan Ay yüzeyine iniş görevleri öncesindeki en kritik eşik olacak.
Kaynak: Reuters, BBC