Şanlıurfa’da yürütülen Taş Tepeler Projesi’nin parçası Karahantepe, Archaeology Magazine dergisi tarafından 2025 yılının en önemli 10 keşfi arasında gösterildi. Dergi, Karahantepe’yi kapak sayfasına taşıdı.
Karahantepe’de ilk taş yapılar 2019’da tespit edildi. Alan, Güneydoğu Anadolu’da Çömlek Öncesi Neolitik dönemde yani yaklaşık 12 bin ila 10 bin 200 yıl öncesinde yaşayan insanların yaşamına ışık tutuyor.
Ekim 2025’te, Karahantepe’de insan yüzü betimli T biçimli bir dikilitaşın gün yüzüne çıkarıldığı açıklandı.
Göbeklitepe ve çevresindeki T biçimli dikilitaşların üzerlerindeki kol ve el kabartmaları, uzun süredir bu taşların insanı sembolize ettiği düşüncesini güçlendiriyordu. Karahantepe’deki buluntu, ilk kez bir T biçimli dikilitaş üzerinde insan yüzünün işlenmiş olmasıyla Neolitik dönem araştırmalarında yeni bir dönüm noktası görülüyor.
Dikilitaşın üst kısmındaki yüz betimi, keskin hatları, derin göz çukurları ve küt biçimli burnuyla Karahantepe’de daha önce bulunan insan heykelleriyle benzer üslup taşıyor. Keşif, Neolitik insanın yalnızca teknik ustalığını değil, kendini ifade etme biçimini ve soyut düşünme gücünü de ortaya koyuyor.
T biçimli dikilitaşların çatı taşıyıcısı olmanın ötesinde sembolik bir anlam taşıdığı uzun süredir kabul ediliyordu. Ancak bu keşifle bu taşların yalnızca insanı temsil etmediği, ilk kez yüz hatlarıyla insanın kendisini doğrudan betimlediği anlaşıldı.
Karahantepe neden önemli?
Yaklaşık 12 bin yıl öncesine uzanan Taş Tepeler Projesi’nin insanlığın yerleşik yaşama geçiş sürecini ve inanç dünyasındaki dönüşümünü belgeleyen en kapsamlı arkeolojik girişimlerden biri olduğu biliniyor.
Dergi, en önemli 10 keşif arasında Konya’daki Çatalhöyük’ü de yer verdi. Makalede, “Çatalhöyük’teki Neolitik tarım topluluğu anaerkil bir toplumun olası bir örneği olarak arkeologları uzun süredir meraklandırıyor. Bunun nedeni de alanda bulunan ‘bereket tanrıçaları’ diye tanımlanan abartılı kadın görünüşüne sahip figürlerin keşfiyle ilgili.” ifadesi kullanıldı.
Kaynak: 2N News, Anadolu Ajansı