Japonya’da her yaz milyonlarca insan, başkentten bir saat uzaklıkta, çoğunlukla ayıların yaşam alanı olan Karuizawa’ya seyahat ediyor. Karuizawa’daki ayılar genellikle Hazirandan Ağustosa kadar kentte yetişen dut, karınca, yaprak ve kiraz çiçeklerinden besleniyor. Ancak bu yiyeceklerin kalorileri düşük olduğundan ayılar daha fazla yemek arayışına giriyor.
Geçtiğimiz yıl Japonya’daki ayıların ülke genelinde 13 kişinin ölümüne sebep oldukları ve 230 kişiyi yaraladıkları kayıtlara geçti. Saldırıların çoğu hava sıcaklıklarının rekor seviyelere ulaşmasının besinlerin olgunlaşmasını olumsuz etkilediği Akita ve Iwate vilayetlerinde gerçekleşti. Japonya’nın kırsal bölgelerinde azalan insan nüfusu sebebiyle terk edilen meyve bahçeleri ve ormanlık alanların, yiyecek aramak için ayıların şehirlere inmesine neden olduğu, saldırıların da bu sebepten gerçekleştiği düşünülüyor.
Japon hükümetinin ayıların vurulmasına yönelik yasaları gevşetmesinin ardından ülkede adete ayı itlafı gerçekleşti. Nisan 2025’ten Ocak 2026’ya kadar 14 binden fazla ayı öldürüldü. Bunlardan 12 bininin nesli tükenmekte olan Asya Kara Ayısı (Ursus Thibetanus) ve 2 bininin boz ayı olduğu aktarıldı.
Japonya Ayı ve Orman Derneğinin yaptığı resmi açıklamada derin bir “kriz duygusu” içerisinde olduklarını, ayı saldırılarının devam etmesi durumunda itlaf çalışmalarının devam edeceğini belirtti. Tahmini 42 bin Asya kara ayısı nesli için kalan son kalelerden biri olan Japonya genelinde saldırıları durdurmaya yönelik yapılan ağır yaklaşımların işe yaramayacağı, ayıların öldürülmesine yönelik bir hükümet stratejisinin, nesilleri tükenene kadar bitmeyeceği ve bunun bir çözüm olmayacağı düşünülüyor.
Japonya’nın yanı sıra birçok ülkede benzer politikalar uygulanıyor
Ayılara yönelik itlaf çalışmalarının yürütüldüğü tek ülke Japonya değil. Tembel ayıların (Melursus Ursinus) birçok kişiye saldırdığı Hindistan’da 100’e yakın ayının itlaf edildiği, İsveç hükümetinin ise avcıların boz ayılarının yaklaşık yüzde 20’sini öldürmesine izin verdiği biliniyor.
IUCN Ayı Uzman Grubu ve Asya Siyah Ayısı Uzman Ekibi’nden Biyolog Dave Garsheil, “Bu çok ağır bir reaksiyon. Bence Japon hükümeti başka alternatifleri olmadığını düşündükleri için bu ayılardan kurtulmak zorunda hissetti.” dedi.
IUCN, küresel olarak Asya kara ayı nüfusunun azaldığını belirtti. Scientific Reports dergisinde yayınlanan bir araştırma, Asya kara ayısının dünya çapındaki nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllardaki dağılıma kıyasla yarı yarıya azaldığını ortaya koydu.
Kasım ayında Japon hükümeti, orduyu bölgeye yönlendireceğini bildirdi. İtlaf çalışmaları sırasında ateşli silahların kullanılmayacağı, yalnızca yemli kafes tuzaklarının kurulacağı belirtildi.
Japonya’daki bu itlaf çalışmalarına dünya genelinden tepki yağıyor. Amerikalı bir ayı biyoloğu Geoff York, “Kuzey Amerika’dan bakış açımıza göre, Japonya’da yaşananlar tamamen eski usül yöntemler. Biz de aynı sorunla karşılaştık, aynı çözüm yolunu denedik ama işe yaramadığını fark ettik. Bu yüzden daha barışçıl çözüm yollarına geçtik. Ya yaşam alanlarımızı paylaştığımız ayılarla yaşamayı öğreneceğiz ya da ortadan kaldıracağız. Umarım hoşgörü ile ilerliyoruzdur.” açıklamasında bulundu.
Sonuç olarak, Japonya’da ayı saldırılarının ardından alınacak önlemlerin tepkilere rağmen “ayıları öldürmek” olacağı tahmin ediliyor. Kırsal nüfusun azalmasından iklim değişikliğine kadar “ayı sorununun” asıl nedenine değinilmediği görülüyor. Hükümetin Karuizawa’nın ötesinde daha önleyici ve ölümcül olmayan önlemler alacağı umut ediliyor.
Kaynak: The Guardian