Anneliese A. Hodge ve ekibinin yürüttüğü araştırmada İngiltere’nin “okyanus şehri” olarak bilinen Plymouth’da gerçekleştirilen bir araştırmaya göre insanların büyük bir çoğunluğu güneş kremlerinin deniz ekosistemlerine verdiği zararı bilmiyor. 281 kişiden toplanan verilerde insanların yüzde 89’unun güneş kremi kullandığı, ancak yüzde 81’inin deniz ekosistemine, özellikle de hassas mercan resiflerine zarar vermeyen ürünleri ifade eden “resif dostu” (reef-safe) terimini daha önce hiç duymadıkları ortaya çıktı. Ancak araştırmacılara göre asıl çarpıcı kısım, katılımcıların yüzde 55’inin güneş kremlerinin deniz ekosistemine zarar verebileceği ihtimalini hiçbir zaman düşünmemiş olduklarını belirtmeleri oldu.
Güneş kremleri, insanları ultraviyole (UV) ışıklardan korumak için tasarlanmış olan organik ve inorganik UV filtreleri içeriyor. Güneş kremlerinin cilt kanserinin önlenmesinde önemli olduğu bilinmesine rağmen, UV filtrelerinin denize karışması deniz canlıları için ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Araştırmacılar denize karışan UV filtrelerinin çevresel stres nedeniyle mercanların dokularında yaşayan ve onlara hem renklerini hem de besinlerini sağlayan mikroskobik algleri dışarı atmasıyla aç kalarak hastalıklara ve ölüme karşı savunmasız kalmalarına sebep olan mercan beyazlamasına, oksidatif strese, deniz canlılarında DNA hasarına ve üremelerinin engellenmesine yol açtığı belirtiliyor.
Araştırmalara göre güneş kremi sürmüş bin kişinin bulunduğu yoğun plajlarda tek bir plajdan denizlere günde ortalama 35 kilogramdan fazla güneş kremi karışıyor. Her yıl üretilen 10 milyon ton UV filtresinin 6 bin ila 14 bin tonunun doğrudan mercan bölgelerinden salındığı tahmin ediliyor. Bu kimyasalların deniz ekosistemine olan zararının gelecek yıllarda daha da artması bekleniyor.
Uzmanlar bilinçli tüketim çağrısı yapıyor
Bu görmezden gelinen kirlilikle mücadele edebilmek için araştırmacılar, sadece yaş ve cinsiyet gibi demografik verilerin değil, aynı zamanda insanların güneş kremini ne zaman ve nasıl kullandıklarının da incelenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Bulgular, tüketicilerin çevre dostu ürünler kullanma konusunda istekli olsalar bile yeterli bilgilerinin olmadığını gösteriyor. Bu sebeple bilim insanları, halkı bilinçlendirecek ve çevre dostu alternatiflere yönlendirecek yaklaşımların hayata geçirilmesi konusunda uyarıyor.
Kaynak: ScienceDirect – Marine Policy