Büyük Set Resifi’de mercanların arasında yaşayan, Susam Sokağı karakteri Mr. Snuffleupagus’a benzetilen bir balık türü keşfedildi. Yeni türe, “tüylü hayalet boru balığı” (Solenostomus snuffleupagus) adı verildi. Avustralya’nın Queensland sahili açıklarındaki Mercan Denizi’nde yer alan Büyük Set Resifi, dünyanın en büyük resif sistemi olarak biliniyor. Resif ise, deniz yüzeyinin hemen altında yer alan kaya, kum ya da mercan gibi sert maddelerden oluşan büyük su altı yapılarına deniyor ve deniz ekosistemlerinin en zengin alanları.
Parlak turuncu-kırmızı renge sahip, tüylü görünümlü ve uzun burunlu balık türünün, yıllardır göz önünde olmasına rağmen diğer hayalet boru balıklarıyla (ghost pipefish) karıştırıldığı için fark edilmediği açıklandı. Karışıklığın nedeni, hayalet boru balıklarının kamuflaj konusunda usta olması. Denizatı ve deniz ejderhalarının yakın akrabası olan hayalet boru balıkları, bulundukları ortamın rengini taklit edebiliyor ve yosun ya da mercanı andıran deri uzantıları geliştirebiliyor. Gizlenmekte ustalaştıkları için bilim insanları bazen türleri birbirinden ayırmakta zorlanıyor.
Dalgıçlar ve su altı fotoğrafçıları bu balıkların videolarını Facebook grupları ile iNaturalist gibi vatandaş bilimi platformlarına yüklüyordu. Ancak çoğu kişi, benzer derecede tüylü bir görünüme sahip olmaları nedeniyle bunların bilinen “kaba burunlu hayalet boru balığı” türü (Solenostomus paegnius) olduğunu düşünüyordu. Fakat deniz biyoloğu David Harasti ile Graham Short, fotoğraflardaki balıklarla müze örnekleri arasında morfolojik farklılıklar fark edip, konuyu araştırmaya koyuldu.
Çalışma, Journal of Fish Biology dergisinde bir makaleyle sunuldu. Araştırmacılar makalede, “Bol miktardaki uzun filamentlerin sağladığı dikkat çekici tüylü görünüm, türün bilinen bütün yayılım alanlarında tutarlı şekilde gözlemlenmekte.” ifadelerini kullandı.
Yakın akrabalarından daha tıknaz
Canlının yeni bir tür olduğunu kanıtlamak için araştırmacılar, Mercan Denizi’nden toplanan iki örneğin mitokondriyal DNA’sını analiz etti ve bunları kaba burunlu hayalet boru balığının DNA kayıtlarıyla karşılaştırdı. Sonuçta iki tür arasında yüzde 22’lik genetik fark bulundu. Bu da farklı bir türle karşı karşıya olduklarına dair güçlü bir kanıt sundu.
Harasti ve Short ayrıca yüksek çözünürlüklü mikro-BT taramalarına dayanarak iskeletin 3 boyutlu modellerini oluşturdu. Yeni balığın kemiklerinin diğer türlerle karşılaştırıldığında daha fazla omura sahip olduğu görüldü. Yakın akrabalarında 32-34 omur bulunurken yeni türde 36 omur vardı. Taramalar ayrıca deri içine gömülü yıldız şeklinde kemiksi yapıları da ortaya çıkardı.
Bunun yanı sıra araştırmacılar daha geleneksel bir yönteme de başvurarak müze örneklerinin vücut oranlarını ve yüzgeç şekillerini dikkatle ölçtü. Analizler, tüylü hayalet boru balığının akrabalarına kıyasla daha kompakt ve daha tıknaz bir gövdeye sahip olduğunu gösterdi.
Çalışma, Büyük Set Resifi’nde tanımlanmayan hala yeni türlerin olduğuna işaret ediyor.
Kaynak: Journal of Fish Biology