İskoçya’nın Edinburgh kentinin doğusundaki Lewisvale Park’ta inşaat kazısı öncesinde arkeologlar alanı araştırmaları için çağrıldı. 2010 yılında gerçekleşen bu olayda arkeologlar, kazı sırasında, bir zamanlar güneş tanrısı Sol’a adanıldığı düşünülen bir sunak keşfetti. Antik çağlardan beri tanrılara veya kutsal varlıklara adak adanan, kurban kesilen veya çeşitli dini törenlerin gerçekleştirildiği, genellikle taştan yapılan yüksek platformlara ya da masa niteliğindeki kutsal yapılara sunak (altar) deniyor. Sunağın, yalnızca erkeklere açık bir ritüelde kullanıldığı tahmin ediliyor.
Sunak iki parça halinde bulundu. Sarımsı kumtaşından yapılan anıtın orijinal yüksekliği yaklaşık 1,23 metreydi. Anıtın üst kısmında mevsimleri temsil eden dört kadın büstü yer alıyor. Ortada ise daire içine oyulmuş şekilde yükselen Sol’u betimleyen bir yüz bulunuyor. İnsan benzeri yüzün gözleri ve ağzı ile Sol’un tacındaki altı ışın delinmiş durumda; bu sayede sunak arkadan aydınlatılabiliyor. Ön yüzünde kırmızı boya izlerine rastlanan sunağın iki yanında defne çelenkleri işlenmiş.
Askerlerin inançlarına ışık tutuyor
Üzerindeki yazıta göre sunak, muhtemelen İskoçya’daki Inveresk Roma askeri üssünün komutanı olan Gaius Cassius Flavianus adlı bir asker tarafından adandı. MS 142 yılında Inveresk’teki kale, Roma İmparatorluğu’nun en kuzey sınırını korumak için inşa edilen Antoninus Duvarı boyunca kurulmuştu.
İskoçya Ulusal Müzeleri’ne göre, yakın zamanda Sol sunağıyla birlikte Mithras tanrısına adanmış ikinci bir sunak da koleksiyona eklendi. Eserler, gizli dini törenlere katılan kişiler için ritüellerin odak noktasıydı. Efsaneye göre, bir kayadan doğan Mithras, genellikle bir boğayı öldürürken tasvir edilir. Sol, Mithras kültünde önemli bir rol oynar ve kimi zaman Mithras ile özdeşleştirilir.
Mithras’a adanmış tapınaklar, Mithraeum olarak bilinir ve hep yeraltında bulunurdu. Bu gizemli kült yalnızca erkeklere açıktı ve ışığın karanlığa, iyiliğin kötülüğe üstünlüğünü kutladığına inanılırdı.
Nadir oyma sunaklar 14 Kasım’dan itibaren İskoçya Ulusal Müzeleri’nde sergilenecek.
Kaynak: İskoçya Ulusal Müzeleri