Türk araştırmacılar tarafından, temel sağlık hizmetlerindeki süreci iyileştirmek ve hastanelerin özellikle acil servislerindeki yoğunluğu azaltmak amacıyla eCliniq adlı yapay zeka destekli dijital sağlık platformu geliştirildi.
TÜBİTAK projesi olarak başlayan ve 3AGE Sağlık Ürünleri ve Bilişim Teknolojileri AŞ, İstanbul Atlas Üniversitesi ile Atlas Üniversitesi Hastanesi iş birliğiyle geliştirilen sistem
hastayı ilk etapta yapay zeka ile karşılıyor. Hasta şikayetini yazılı ya da sözlü olarak ifade ettiğinde, doğal dil işleme (NLP) teknolojisi devreye giriyor. Bu teknoloji, insan dilini bilgisayarın anlayabileceği bir formata çevirerek “baş ağrısı”, “ateş”, “nefes darlığı” gibi ifadeleri tıbbi belirtilere dönüştürüyor ve kısa bir ön değerlendirme oluşturuyor.
Cihaz üzerinden tansiyon, kalp atış hızı, ateş ve oksijen satürasyonu gibi temel bulgular sensörler aracılığıyla ölçülüyor. Bu sensörler, vücuttan aldığı fiziksel sinyalleri sayısal verilere çevirerek anlık olarak sisteme aktarıyor. Örneğin kalp atış hızı optik sensörlerle, oksijen seviyesi ise kandaki oksijen oranını ölçen özel sensörlerle belirleniyor.
Toplanan tüm bu veriler, makine öğrenmesi algoritmalarıyla analiz ediliyor. Sistem, daha önce öğrenilmiş tıbbi veriler ve klinik kurallar sayesinde benzer semptomlara sahip hastalarla karşılaştırma yaparak bir değerlendirme oluşturuyor. Bu noktada tıpta kullanılan “triyaj” sistemi devreye giriyor. Yani hastanın durumu acil mi, hangi branşa yönlendirilmeli, ne kadar sürede müdahale edilmeli gibi kararlar belirleniyor.
En kısa sürede en uygun doktora yönlendiriyor
Yapay zeka, hem hastanın anlattıklarını hem de ölçülen sağlık verilerini birlikte değerlendirerek en uygun doktora yönlendirme yapıyor ya da uygun bir randevu oluşturuyor. Böylelikle gereksiz başvuruların önüne geçilmesi ve gerçekten acil olan hastaların daha hızlı müdahale alması sağlanıyor.
Geliştirilen cihaz şu anda İstanbul Atlas Üniversitesinde aktif olarak kullanılıyor ve yaklaşık 2 bin 500 kişiye hizmet verecek kapasiteye sahip. Öte yandan sistemin yurt dışına açılması için de çalışmalar sürüyor.
Finlandiya’da eczaneler üzerinden uzaktan sağlık hizmeti sunulması planlanırken, bu modelde hastalar eczanelerdeki cihazlar aracılığıyla ölçüm yapıp doktora uzaktan bağlanabilecek. İlerleyen süreçte sistemin Avrupa’nın farklı ülkelerinde de yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı