ABD’de Connecticut Üniversitesi araştırmacıları Zhe Zhu ve Tian Li liderliğinde, NASA’nın 9 yıllık verilerini kullanılarak yapılan yeni bir çalışmaya göre, Dünya’nın gece ışıkları her yıl yüzde 2 oranında artıyor.
2014-2022 yılları arasını kapsayan araştırmada, NASA’nın “Black Marble” adı verilen özel uydu veri seti kullanıldı. Bu sistem, atmosfer, bulut, ay ışığı ve arazi etkilerini filtreleyerek Dünya’nın gece ışıklarını daha doğru şekilde ölçebiliyor. Böylece şehir ışıkları, sanayi bölgeleri ve enerji kullanımına bağlı değişimler çok hassas biçimde analiz edilebiliyor.
Veriler, Dünya’nın gece görüntüsünün sabit olmadığını gösteriyor. Araştırmaya göre, incelenen bölgelerde her bir alan ortalama 6,6 kez ışık değişimi yaşıyor. Yani bir bölge sadece aydınlanmıyor ya da kararmıyor, zaman içinde defalarca değişebiliyor.
Gece ışıklarındaki artışın en yoğun olduğu bölgeler arasında Çin ve Hindistan başta olmak üzere Asya ülkeleri ile Afrika yer alıyor. Bu artışın temelinde hızlı şehirleşme, yeni altyapı projeleri, sanayi üretimi ve elektrik erişiminin yaygınlaşması bulunuyor. Özellikle daha önce karanlık olan bölgelerin elektriğe kavuşması, haritalarda belirgin bir aydınlanma olarak ortaya çıkıyor.
Buna karşılık Avrupa’da farklı bir tablo ortaya çıktı. Enerji tasarrufu politikaları, LED dönüşümleri ve ışık kirliliğini azaltmaya yönelik düzenlemeler nedeniyle birçok bölgede ışık seviyeleri düşüyor. Venezuela’da ekonomik kriz ve altyapı çöküşü, Ukrayna’da ise savaş ve enerji kesintileri gece ışıklarında azalmaya neden oluyor.
Yüzde 34 artışa karşılık yüzde 18’lik azalma
Araştırmada tespit edilen diğer bulgulardan biri de, bu değişimlerin tek yönlü olmaması. Yani Dünya genelinde toplam ışık miktarı artmasına rağmen, aynı anda bazı bölgelerde azalma yaşanıyor. Örneğin küresel ölçekte ışık artışı yüzde 34 seviyesine ulaşırken, yüzde 18’lik bir azalış bu artışı kısmen dengeliyor. Bu da net olarak daha aydınlık bir Dünya ortaya koysa da, sürecin oldukça dalgalı olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılara göre gece ışıkları sadece aydınlatmayı değil, insan faaliyetlerini de yansıtıyor. Uydu verileri sayesinde şehirleşme, ekonomik hareketlilik, enerji kullanımı, krizler ve savaş gibi gelişmeler doğrudan takip edilebiliyor. Örneğin pandemi döneminde uygulanan kapanmalar sırasında birçok bölgede ışıkların aniden azaldığı görüldü.
Bu nedenle araştırmacılar, gece ışıklarını “Dünya’nın nabzı” olarak tanımlıyor. Çünkü bu veriler sayesinde sadece şehirlerin büyümesi değil, aynı zamanda ekonomik dalgalanmalar, enerji krizleri ve toplumsal değişimler de izlenebiliyor.
Kaynak: Nature