Sınav stresi sırasında salgılanan kortizol gibi hormonlar karaciğerin kana daha fazla glikoz vermesine yol açabiliyor. Charles Üniversitesi ve Motol Üniversitesi Hastanesi araştırmacılarının ortak yürüttüğü araştırmada sınav stresinin, sağlıklı ve diyabeti olmayan öğrencilerde kan şekeri düzeylerinde geçici değişikliklerle bağlantılı olduğu ortaya çıktı. Çalışma kapsamında Çekya’dan, yaş ortalamaları 21 olan 22 sağlıklı ikinci sınıf tıp öğrenci hesaba katıldı. Araştırmacılar, öğrencilerin kan şekeri düzeylerini sınavdan yedi gün önce başlayarak sınavdan sonraki üç güne kadar sürekli glikoz ölçüm cihazıyla takip etti. Cihaz, koldaki küçük bir sensör aracılığıyla öğrencilerin her 15 dakikada bir kan şekeri düzeylerini ölçtü.
Araştırmacılar, öğrencilerin günlük ortalama kan şekeri düzeylerinin sınavdan dört gün önce 5,35 mmol/L, sınav günü 5,72 mmol/L’ye yükseldiğini belirtti. Sınavdan sonraki gün ise 5,42 mmol/L’ye gerilediği görüldü. Öğrencilerin uyku sırasında ölçülen ortalama glikoz düzeylerinin sınavdan yedi gece önce 4,70 mmol/L iken, sınavdan hemen önceki gece 4,93 mmol/L’ye çıktığı aktarıldı..
Yazılı sınav sırasında kan şekeri daha yüksek
Araştırmacılar, sınavın farklı aşamalarında kan şekeri düzeylerini inceledi. Yazılı sınav, ara ve sözlü sınav sırasında ölçülen değerlerin stres düzeyindeki değişimle benzer olduğu görüldü. Araştırmacılar, en yüksek ortalama kan şekeri düzeyinin yazılı sınav sırasında görüldüğünü bildirdi.
Araştırmada, öğrencilerin sınav günü doldurdukları standart kaygı anketinin sonuçlarının kan şekeri düzeyleri ile uyumlu olduğu görüldü. Daha yüksek stres bildiren öğrencilerde sınav öncesindeki ortalama kan şekeri düzeyleri daha yüksek, sınav sonrasında ise daha az seyretti.
Sınav stresi uzun vadede tehlikeli olabilir
Araştırmanın yazarı Dr. Jan Broz, günlük ortalama kan şekeri düzeylerinin sağlıklı kişiler için belirlenen üst sınırı aşmadığını ve kısa vadede tehlikeli olmadığını belirtti. Ancak Broz, öğrencilerin aylar boyunca tekrarlayan sınav stresine maruz kalmalarının metabolik sağlık açısından uzun vadede olumsuz etkiler yaratabileceğini söyledi.
Çalışmanın yazarlarından Natalia Michalcova ise tekrarlayarak yükselen kan şekeri düzeylerinin zaman içinde kişinin normal kan şekeri aralığını değiştirebileceğini ve tip 2 diyabet gelişimine sebep olabileceğini belirtti.
Kaynak: European Association for the Study of Diabetes