Meksika’daki arkeologlar, Zapotek kültürüne ait bin 400 yıllık bir mezar keşfetti. Mezar; geniş gözlü bir baykuş heykeli, gagasında bir insan figürü, çok renkli duvar resimleri ve takvimsel kabartmalar gibi son derece iyi korunmuş ayrıntılar içeriyor.
Alanla ilgili anonim bir yağmalama ihbarının üzerine yetkililerin mezarı tespit ettiği açıklandı. Mezar, 2025 yılında Meksika’nın güneyindeki Oaxaca eyaletine bağlı San Pablo Huitzo yerleşiminde bulundu.
Yapı, “Bulut Halkı” olarak da bilinen yerli Zapoteklerin bölgede refah içinde yaşadığı M.S. 600 yıllarına tarihlendi. Zapotek uygarlığı M.Ö. 700 civarında kurulmuş ve 1521’deki İspanyol istilasıyla birlikte siyasi olarak çökmüş olsa da, günümüzde Meksika’da hala yüz binlerce Zapotekçe konuşan insan yaşamını sürdürüyor.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum Pardo, Zapotekler’e ait mezarı “son on yılın en önemli arkeolojik keşfi” olarak nitelendirdi.
Zapotek lordunun yüzü ve baykuş simgesi
Keşfedilen mezarın girişinde, gagasını açtığında içinden bir Zapotek lordunun boyalı yüzünü gösteren büyük, oyma bir baykuş heykeli bulundu. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’nün (INAH) açıklamasına göre, antik Zapotek kültüründe baykuş ölüm ve gücü temsil ediyordu.
Mezarın içinde, iki oda arasındaki eşikte son derece ayrıntılı biçimde oyulmuş bir kapı keşfedildi. Kapının üst kısmında, doğum tarihine bağlı olarak tanrılara ve önemli kişilere atanan sembollerden oluşan bir adlandırma sistemi olan “takvimsel isimler”le işlenmiş taş levhalardan oluşan yatay bir kiriş yer alıyor. Kapının iki yanında ise bir erkek ve bir kadını betimleyen oyma figürler mevcut; kurumun açıklamasına göre bu figürler, mezarda gömülü ataları ya da yapının koruyucularını temsil ediyor olabilir.
Mezar odasının duvarlarındaki, beyaz, yeşil, kırmızı ve mavi renklerden oluşan çok renkli duvar resimleri günümüze kadar büyük ölçüde bozulmadan korunmuş. Bu resimler, Kolomb öncesi Mezoamerika’da törenlerde tütsü olarak yakılan bir ağaç reçinesi olan “kopal” torbaları taşıyan insanlardan oluşan bir cenaze alayını tasvir ediyor.
Araştırmacılara göre mezar, Zapoteklerin toplumsal örgütlenmesini, cenaze ritüellerini, mimari ve duvar resimlerine yansıyan dünya görüşlerini ortaya koyuyor.
Çeşitli disiplinlerden araştırmacıların mezarın korunması ve güvence altına alınması için çalışmalarını sürdürdüğü açıklandı. Sonraki araştırmaların; seramik buluntular, ikonografi ve mezarda ele geçirilen az sayıdaki insan kemiği üzerinde yoğunlaşacağı belirtildi.
Kaynak: INAH, 2N News