Sunshine Coast Üniversitesinden araştırmacılar, yunusların boş deniz salyangozu kabuklarını avlanmak için kullandığını gözlemledi. Yunus, kabuğun içinde balık görürse burnuyla yüzeye çıkarıyor ve kabuğu havada sallayıp içindeki balığı ağzına düşürüyor. Avustralya’nın Queensland eyaletindeki Great Sandy Marine Parkı’nda gerçekleşen çalışmanın sonuçları Marine Mammal Science dergisinde yayınlandı.
Araştırmacılar, yunusları rahatsız etmeden izleyebilmek için yüksek çözünürlüklü kameralar kullandı. Uzaktaki detayları çekebilmek için 100-400 mm teleobjektif lenslerden yararlandı. Teleobjektif, uzaktaki nesneleri yakınlaştırarak detaylı bir şekilde görüntülemeyi sağlayan kamera lensi. Ayrıca suyun üstündeki hareketleri daha net görebilmek için dronelardan faydalanıldı.
Gözlemler sırasında yunusların cinsiyeti, yaşı ve o anki davranışları kaydedildi. Suyun derinliği, sıcaklığı ve GPS konumu da not edildi. Süreçte elde edilen drone görüntüleri ve fotoğraflar, yunusların boş deniz kabuklarını birer av aracı olarak kullandığını gösteriyor.
Yunusların bu davranışına shelling, yani kabukla avlanma deniliyor ve bu yöntemde hayvan, bir amaca ulaşmak için nesne kullanıyor. Yunus, salyangoz kabuklarını burnuyla yüzeye çıkarıyor, kabuğu havaya kaldırıp sallıyor ve içindeki balığı ağzına düşürüyor.
Annesini taklit ediyor
Araştırmacılar, ilk olayda Stevie Nicks isimli dişi yunusu avlanırken gözlemledi. Yunusun, burnunu büyük kabuğa sokarak su yüzeyinde sağa sola salladığı ve kabuğu sudan çıkardığı görüldü. İkinci olayda araştırmacılar, Maserati isimli anne yunus ile yavrusu Bentley’yi gözlemledi. Drone görüntüleri, annenin suyun altında kovaladığı bir balığın boş bir kabuğa girmesiyle shelling yöntemini kullandığını gösteriyor. Anne yunus, kabuğu yüzeye çıkarıp sallarken balık kaçıyor, anne de kabuğu bırakıp balığın peşinden dalıyor. Olay, shelling davranışının bir oyun değil, balık yakalamak için geliştirilmiş bilinçli bir strateji olabileceğini ortaya koyuyor.
Anne yunus, kabuğu bıraktıktan üç dakika sonra yavru Bentley’nin aynı kabuğu aldığı görülüyor. Yavru yunus, tıpkı annesi gibi burnunu kabuğun içine yerleştiriyor ve onu suyun yüzeyine vurarak sallamaya başlıyor. Araştırmacılar, durumu dikey sosyal öğrenme olarak ifade ediyor. Yavru, hayatta kalma becerisini annesini izleyerek ve onu taklit ederek kazanıyor. Bentley’nin annesinden sonra aynı taktiği denemesi, bilginin aktarıldığını gösteren bir bakış açısı sunuyor.
Davranışın bölgede yeni olmadığı, eski tur kayıtlarının incelenmesiyle anlaşılıyor. 2013 ve 2019 yıllarına ait fotoğraflar, yunusların geçmişte de kabuklarla avlandığını ancak bu durumun o zamanlar kapsamlı bir şekilde çalışılmadığını gösteriyor. Bu durum, shelling yönteminin Queensland kıyılarındaki yunus popülasyonunda en az 12 yıldır var olduğuna işaret ediyor.
Çalışma, yunusların zekasını ve sosyal yapısını anlamak için önem taşıyor. Gelecek araştırmaların, bu becerinin anneden mi yoksa gruptaki diğer yunuslardan mı öğrenildiğini incelemesi bekleniyor.
Kaynak: Marine Mammal Science