Uluslararası çapta yürütülen ve Londra Doğa Müzesi’nden paleontologların da yer aldığı kazı çalışmaları kapsamında 210 yıllık dinozor fosili keşfedildi. Fosil, bölgede çıkarılan en eksiksiz iskeletlerden biri olma özelliğini taşımasıyla birlikte Zimbabve’de bugüne kadar tanımlanan 5. dinozor türü olma özelliğini de taşıyor.
Aslında dinozora ait fosiller ilk olarak 2018 yılında Kuzey Zimbabve’deki Kariba Gölü kıyılarında yürütülen kazı çalışmaları sonucu çıkarıldı. Dinozorun omurgası, kaburgaları, kolları, bacakları ve ayak kemikleri neredeyse tek bir bütün halinde korunmuş şekilde bulundu. Bu durum, fosili ülkede çıkarılan en eksiksiz iskeletlerden biri yapıyor.
Fosilin içinde bulunduğu kayaç tabakasının jeolojik tarihlendirilmesi yapıldığında canlı 210 milyon yıl öncesine, yani Geç Triyas Dönemi’ne tarihlendi. Araştırmacıların kemik yapısı üzerinde yaptığı incelemeler ise dinozorun öldüğünde 8 yaşında ve neredeyse tamamen büyümüş olduğu tespit edildi. Kemiklere yapılan paleopatolojik (eski canlılardaki hastalık ve yaralanmaları inceleyen bilim dalı) analizler, bu hayvanın hayattayken ciddi yaralanmalar veya enfeksiyon atlattığını ve kemiklerinin bu hasardan sonra kendini onararak iyileştiğini gösterdi.
Dinozor olmasına karşın çok hafif
Dinozorun, daha sonraki dönemlerde yaşayan uzun boyunlu dinozor türlerinin aksine oldukça hafif olduğu anlaşıldı. Yaklaşık 4,5 metre uzunluğundaki dinozorun, yaklaşık 222 kilogram (ortalama yetişkin bir erkek aslan ağırlığında) olduğu hesaplandı. Kafatası buluntusu olmasa da araştırmacılar, kemik yapısı ve bulunduğu tabakaya dayanarak dinozorun nehir ve akarsu kenarlarındaki bitkilerle beslenen bir otobur veya hepçil olduğunu değerlendirdi.
Araştırmacıların Shona dilinde “çalılıklarda yaşayan” anlamına gelen Musango (Musango matusadonaensis) adını verdiği tür, paleontoloji dünyasındaki önemli bir tezi çürütmüş olabilir. Bugüne kadar bilim insanları Geç Triyas Dönemi Güney Afrika genelinde yaşayan tüm dinozorların tek tip olduğunu, yani aynı türlerin her yere yayıldığını varsayıyordu.
Ancak Musango’nun sadece nehir havzasına özgü yapısı, o dönemde bölgenin sanılanın aksine birbirinden farklı ve kendine özgü canlılar barındıran zengin bir ekosistemden oluştuğunu gösteriyor olabilir. Bir başka deyişle araştırmacıların Güney Afrika genelinde bilinen bir dinozor türü bulmayı beklerken tamamen yeni bir tür bulması, bölgenin tek tip bir vahşi yaşam alanından ibaret olduğu yönündeki ezberi bozarak geçmişte bu bölgelerin çok daha zengin ve birbirinden farklı ekosistemlere sahip olduğunu kanıtlamış olabilir.