Hollanda’daki Leyden Labs’dan araştırmacılar, grip hastalığını önleme amaçlı bir burun spreyi geliştirdi ve ilk insan denemelerinde umut verici sonuçlar sağlandı. Mevsimsel grip, dünya genelinde her yıl yaklaşık bir milyar insanı etkileyen ve yüz binlerce ölüme neden olan akut solunum yolu enfeksiyonu. Grip aşıları etkili olabilse de hangi suşların yayılacağından bilim insanları tam olarak emin olamıyor. Bu yüzden en iyi ihtimalle sadece yüzde 50 etkili olduğu düşünülüyor. Suş, bir bakteri, virüs ya da mantar türünün genetik olarak birbirinden farklılık gösteren her bir alt grubuna veya varyantına verilen isim.
Leyden Labs’dan bilim insanları, farklı bir yaklaşım üzerinde çalışıyor; virüsü giriş noktasında bloke etmek için doğrudan burun deliklerine uygulanan bir sprey. Araştırmaları Science Translational Medicine dergisinde yayınlandı.
Sprey, ilaç şirketi Johnson & Johnson tarafından geliştirilen ve CR9114 adı verilen bir antikor içeriyor. Belirli grip suşlarını tanıyabilen geleneksel aşıların aksine, CR9114, neredeyse tüm Influenza A ve B türlerini tanıyıp bloke edebiliyor.
Fare ve makaklar üzerindeki deneylerde, spreyin enfeksiyona karşı koruma sağladığı gözlemlendi. Yeni makaleye göre, araştırmacılar 18-55 yaş arasındaki 143 insan gönüllü üzerinde ön testler yaptı.
Sağlıklı gönüllülere, güvenliğini ve vücutta nasıl ilerlediğini (farmakokinetik) test etmek için tek bir doz veya iki hafta boyunca günde iki kez bir doz verildi. Araştırma ekibi, farklı zamanlarda örnekler toplayarak antikorun burunda ne kadar süre kaldığını ölçtü. Ayrıca, burun örneklerini canlı grip virüsleri içeren laboratuvar kaplarına yerleştirerek CR9114’ün enfeksiyonu nötralize edip edemediğini gözlemledi.
Bağışıklık tepkisi oluştu
Katılımcıların hiçbirinde ciddi yan etki bildirilmedi. Burun doğal olarak sürekli kendini temizlediği ve antikorun yarı ömrü üç saat olduğu için, günde iki kez uygulanan dozlar en uygun doz olarak belirlendi. Antikor burunda kaldıktan sonra bile tamamen aktif kaldı, hem Influenza A hem de B’yi nötralize etti yani etkisiz hale getirdi.
En etkileyici bulgulardan biri, antikorun doğrudan buruna püskürtülmesinin, geleneksel damar içi (IV) yöntemlere göre daha küçük dozlarla ve burun iç yüzeyindeki antikor konsantrasyonunu 4 bin 600 kata kadar daha yüksek seviyelere çıkarmasıydı.
Makale yazarları, “Burun içi CR9114 insanlarda güvenli ve insan olmayan primatlarda influenza virüsüne karşı etkili bulundu. Bu çalışmalar, influenza virüsü enfeksiyonuna ve sonraki hastalığa karşı geniş, profilaktik koruma sağlamak için burun içi antikor uygulamasına giden yolu açmaktadır.” ifadesini kullandı.
Araştırma umut verici olsa da bilim insanlarının hala, spreylerinin doğal enfeksiyona karşı ne kadar iyi çalıştığını ve virüsün insanlar arasında yayılmasını durdurup durdurmadığını doğrulamaları gerekiyor.
Kaynak: Science Translational Medicine