Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı NASA, Ay yörüngesine uzay istasyonu kurma planının iptal edildiğini, bunun yerine projenin bileşenlerinin Ay yüzeyinde 20 milyar dolarlık bir üs inşa etmek için kullanılacağını açıkladı. Aynı zamanda NASA, Mars’a nükleer enerjiyle çalışan bir uzay aracı göndermeyi planladığını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından atanan ve Aralık ayında göreve başlayan NASA Başkanı Jared Isaacman, Artemis Ay programında önemli değişiklikler yapılacağını belirtti. Bu açıklamalar, Çin’in 2030 yılı civarında Ay yüzeyine inmeyi planlamasına karşı bir hamle olarak yorumlandı.
NASA’nın Ay üssü stratejisi; bölgeye robotik iniş araçları göndermeyi, bir dron filosu kurmayı ve önümüzdeki birkaç yıl içinde nükleer enerjiden yararlanacak bir altyapı oluşturmayı hedefliyor.
Nükleer enerjili Mars görevi
NASA ayrıca, derin uzayda gelişmiş nükleer elektrikli itki sistemini test etmek amacıyla “Space Reactor 1 Freedom” adlı uzay aracını 2028 sonundan önce Mars’a fırlatma planladıklarını duyurdu. NASA, bu adımı nükleer güç ve itki sistemlerini laboratuvardan uzaya taşımada büyük bir ilerleme olarak tanımladı. Uzay aracının Kızıl Gezegen’e ulaştığında keşif için helikopterleri konuşlandıracağı belirtildi.
Northrop Grumman ve Lanteris Space Systems tarafından Ay yörüngesine konuşlanması için tasarlanan Lunar Gateway (Ay Geçidi) adlı istasyonun, son açıklamalarda belirtildiği üzere Ay yüzeyine uygun şekilde yeniden tasarlanması oldukça zor görünüyor. Ayrıca NASA’nın proje değişikliğine gitmesi, projenin ortakları Japonya, Kanada ve Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Artemis programındaki rollerini belirsizliğe itiyor. ESA Genel Müdürü Josef Aschbacher, Reuters’a yaptığı açıklamada yeni planları inceleyeceğini ve NASA ile görüşmelere devam edeceğini söyledi.
Ay’a inişte takvim geride kaldı
NASA’nın güncel planları, 2028 yılında astronotları Ay yüzeyine indirmeyi hedefliyor. Artemis programının merkezinde, astronotları taşıyacak iniş aracı programı yer alıyor. Elon Musk’ın SpaceX ve Jeff Bezos’un Blue Origin şirketleri, NASA için Ay iniş araçları geliştirmek üzere yarışıyor. Her iki şirket de 2028 için ilk insanlı inişi hedeflese de takvimin gerisinde kalmış durumdalar.
NASA’nın geçici yardımcı yöneticisi Lori Glaze, SpaceX’in süreci hızlandırmak için mevcut Starship tasarımına alternatifler düşündüğünü belirtti. NASA müfettişliği ise SpaceX’in takvimin iki yıl gerisinde olduğunu, her iki şirketin de insanlı uçuş öncesinde karmaşık mühendislik zorluklarıyla karşı karşıya olduğunu bildirdi. Glaze, hangi iniş aracı önce hazır olursa onun kullanılacağını ifade etti.
2017 yılında Trump’ın ilk döneminde başlayan Artemis programı, 1972’de sona eren Apollo görevlerinden sonra NASA’nın uzun süredir beklenen Ay görevlerini gerçekleştirme vizyonunu taşıyor.
Kaynak: Reuters